ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 2 ਅਕਤੂਬਰ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੱਦਾਖ ਦੇ 28 ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਵ ਵਾਲੇ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਗਰਾ ਅਤੇ ਹਾਟ ਸਪਰਿੰਗ ਵਰਗੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ 2020 ‘ਚ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੱਦਾਖ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਕ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਮਿਆਰੀ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਕਦਮ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਨਕਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਗੋਗਰਾ ਅਤੇ ਹਾਟ ਸਪਰਿੰਗ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ 2020 ‘ਚ ਪੂਰਬੀ ਲੱਦਾਖ ‘ਚ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ 2022 ਤੋਂ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕਈ ਭਾਗ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਝੂਠੇ ਖੇਤਰੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ 28 ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ?
ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ, ਦੱਰੇ, ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਘਾਟੀਆਂ, ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿਸ਼ਾ ਗਿਰਿ, ਬਰਾਂਗਸਾ, ਚਾਪਚਿੰਗਲ ਦੱਰਾ, ਕਨਿਸ਼ਕਾ ਪੀਕ, ਕਰੁਣ ਪੀਰ, ਕੁਕਸੇਲ, ਮਾਰਤੰਡ ਗਿਰਿ, ਪਾਰਪਿਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਸਕਾਮਰੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਸ਼ਾਚਮਿਰਕ ਦੱਰਾ, ਸ਼ਕੋਰਗਾ ਘਾਟੀ, ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਪੀਕ, ਦੇਹਰਾ ਕੰਪਾਸ, ਦ੍ਰਕ ਕਰਪੋ, ਗੋਗਰਾ, ਜੋਲਮੋਰੀ, ਕੁਮਾਰਾਯਣਾ ਪੁਆਇੰਟ, ਪਾਂਗਲੁੰਗ, ਰਿੰਚੇਨ ਜ਼ਾਂਗਪੋ, ਸਾਕਿਆਸ੍ਰੀ ਗਿਰਿ, ਗੁਰੂ ਰਿਨਪੋਚੇ ਝੀਲ, ਸ਼ਮਾਲ ਲੁੰਗਪਾ, ਯਾਂਗਪਾ ਨਦੀ, ਹਾਟ ਸਪਰਿੰਗ, ਮਾਰਪਾ ਲੋਤਸਾਵਾ ਰੀ, ਮਿਲਾਰੇਪਾ ਕਾਂਗੜੀ, ਸ਼ਿਵਾ ਰੀ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰਾ ਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਵਾਂ ਨਕਸ਼ਾ ਕਿੱਥੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਲੱਦਾਖ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ surveyofindia.gov.in ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਮੈਪਿੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬਣਾਏਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਆਵੇਗੀ। ਲੱਦਾਖ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਦਮ ਹੈ।
