ਟੀਵੀ ਦੇਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ! ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਦੀ D2M (ਡਾਇਰੈਕਟ-ਟੂ-ਮੋਬਾਇਲ) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿੰਮ ਦੇ ਲਾਈਵ ਟੀਵੀ ਸਿੱਧਾ ਮੋਬਾਇਲ ‘ਤੇ ਚੱਲੇਗਾ। ਇਹ ਐਫਐਮ ਰੇਡੀਓ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ — ਬਰਾਡਕਾਸਟ ਸਿਗਨਲ ਸਿੱਧਾ ਫੋਨ ਨੂੰ ਮਿਲਣਗੇ, ਡਾਟਾ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
D2M ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕੀ ਹੈ?
D2M ਵਿੱਚ 470–582 MHz ਸਪੈਕਟਰਮ ਬੈਂਡ ਰਾਹੀਂ ਟੈਰੇਸਟ੍ਰੀਅਲ ਬਰਾਡਕਾਸਟ ਟਾਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮਲਟੀਮੀਡੀਆ ਕੰਟੈਂਟ ਸਿੱਧਾ ਮੋਬਾਇਲ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਮੋਬਾਇਲ ਡਾਟਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸਿੰਮ — ਬਸ ਅਨੁਕੂਲ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਮਰਥਿਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਾਰ ਭਾਰਤੀ ਆਈਆਈਟੀ ਕਾਨਪੁਰ ਅਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਲੈਬਜ਼ (ਹੁਣ ਤੇਜਸ ਨੈਟਵਰਕਸ/ਟਾਟਾ ਗਰੁੱਪ) ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ 19 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਪ੍ਰੂਫ-ਆਫ਼-ਕਾਨਸੈਪਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਦੋਂ? ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ
ਸਕੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਮੇਟੀ (CoS) ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ D2M ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ EY ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ D2M ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਲਈ RFP (ਟੈਂਡਰ) ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਵਪਾਰਕ ਲਾਂਚ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ 28 ਕਰੋੜ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 19 ਕਰੋੜ ਕੋਲ ਹੀ ਟੀਵੀ ਪਹੁੰਚ ਹੈ — 9 ਕਰੋੜ ਪਰਿਵਾਰ ‘ਟੀਵੀ-ਡਾਰਕ’ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 80 ਕਰੋੜ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਉਪਭੋਗਤਾ ਹਨ। ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਅਲਰਟ, ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਐਲਾਨ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਨੈੱਟਵਰਕ ਭੀੜ ਦੇ ਪਹੁੰਚਾਏ ਜਾ ਸਕਣਗੇ।
ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਟੈਲੀਕਾਮ ਆਪਰੇਟਰ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ — COAI (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ ਜੀਓ, ਭਾਰਤੀ ਏਅਰਟੈੱਲ ਅਤੇ ਵੋਡਾਫੋਨ ਆਈਡੀਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਡਾਟਾ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 5G ਮੁਦਰੀਕਰਨ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ। ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਕਿ 470–582 MHz ਬੈਂਡ ਵਿੱਚ D2M ਨਾਲ ਸੈਲੂਲਰ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਦਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ COAI ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
