ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਲੱਦਾਖ ਦੇ 28 ਰਣਨੀਤਿਕ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸਰਵੇਖਣ (ਸਰਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ) ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਪੱਕੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?
ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀਆਂ, ਪਹਾੜੀ ਦਰਰੇ, ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਘਾਟੀਆਂ, ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਗਰਾ ਅਤੇ ਹਾਟ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਵੀ ਹਨ — ਦੋਵੇਂ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ 2020 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਘਰਸ਼ਣ ਬਿੰਦੂ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਥਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਗਸ਼ਤ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹਨ।
ਹੋਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿਸ਼ ਗਿਰੀ ਚੋਟੀ, ਬ੍ਰਾਂਗਸਾ, ਚਾਪਚਿੰਗਲ ਦੱਰਾ, ਕਨਿਸ਼ਕ ਚੋਟੀ, ਕਰੁਨ ਪੀਰ, ਮਾਰਤੰਡ ਗਿਰੀ, ਪਾਰਪਿਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਸਕਮਰੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਸ਼ੋਰਗਾ ਘਾਟੀ, ਜੋਰਾਵਰ ਚੋਟੀ, ਗੁਰੂ ਰਿੰਪੋਚੇ ਝੀਲ, ਯਾਂਗਪਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਮਿਲਾਰੇਪਾ ਕਾਂਗਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਹਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਕਿਸਮ ਅਨੁਸਾਰ — ਚੋਟੀ, ਦੱਰਾ, ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ, ਨਦੀ ਜਾਂ ਝੀਲ — ਪੱਕੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮਕਸਦ
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਰਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ ਸਕਣਗੇ। ਸਰਵੇ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਪਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨਕਸ਼ੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਲੱਦਾਖ ਉੱਚਾਈ ‘ਤੇ ਵਸਿਆ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਲਾਕਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਣਨੀਤਿਕ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਮਾਨਕ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਨਕਸ਼ਾਨੁਕਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਆਵੇਗੀ।
ਪਿਛੋਕੜ: 2020 ਦਾ ਤਣਾਅ
ਪੂਰਬੀ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ 5 ਮਈ 2020 ਨੂੰ ਪੈਗੋਂਗ ਝੀਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੇ 2022 ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜਾਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ। ਗੋਗਰਾ ਅਤੇ ਹਾਟ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਹਿਮ ਘਰਸ਼ਣ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ, ਇਸੇ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਕਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਪੱਕੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭੂਗੋਲਿਕ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਨਕੀਕਰਨ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲੱਦਾਖ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
