ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਿਆ 21 ਪੈਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ 94.24 ਪ੍ਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਪੂਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ ਰੁਪਿਆ 0.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗਿਆ — ਪਿਛਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ 93.96 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਚ ਰੁਪਿਆ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਉਹ ਚੜ੍ਹਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਟ ਗਈ। ਰੁਪਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ — ਸਮਝੋ ਸਧਾਰਨ ਭਾਸ਼ਾ ‘ਚ।
ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ ਕੀ ਹੋਇਆ
ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਰੁਪਏ ਲਈ ਚੰਗੀ ਰਹੀ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ — ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ 53,739 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪਾਏ, ਜੋ ਸਤੰਬਰ 2024 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਨਵੰਬਰ ‘ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 8 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸਾ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਪਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ‘ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਈਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੇ ਪਾਸਾ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ‘ਚ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਕ-ਦਿਨਾ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ।
ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ 103.17 ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ — ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ। ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ (ਫੈੱਡ) ਦਸੰਬਰ ‘ਚ ਵਿਆਜ ਦਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਦੀ 85 ਤੋਂ 89 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵੀ ਵਧ ਕੇ 5.135 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਾਲਰ ਵੱਲ ਪੈਸਾ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੁਪਿਆ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦਬਾਅ ‘ਚ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇਲ ਤੇ ਵਪਾਰ ਘਾਟੇ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਦਬਾਅ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਤੋਂ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਲਗਭਗ 96 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਲਗਭਗ 92 ਡਾਲਰ ‘ਤੇ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਲਗਭਗ 85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਬਾਹਰੋਂ ਮੰਗਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਵੱਧ ਡਾਲਰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਕਤੂਬਰ ‘ਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਪਾਰ ਘਾਟਾ 39.88 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ — ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ — ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ‘ਚ ਇਹ 30.21 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਵਧਦਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਵੀ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡੇ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ
ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਆਯਾਤ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਲ-ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਢੁਆਈ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ — ਅਕਤੂਬਰ ‘ਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 5.54 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 6.09 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ RBI ਦੀ 6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਹੱਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ‘ਚ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਘੁੰਮਣ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜਾਣਾ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਡਾਲਰ ਲਈ ਵੱਧ ਰੁਪਏ ਦੇਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਆਈਟੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਨਾਲ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਾਲਰ ‘ਚ ਕਮਾਈ ਰੁਪਏ ‘ਚ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
RBI ਕੋਲ ਕਿੰਨਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ
ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ — RBI ਕੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਹਾਰਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏ ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ 2.49 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਵਧ ਕੇ 719.55 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ। RBI ਅਕਤੂਬਰ ‘ਚ ਰੈਪੋ ਦਰ 25 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਵਧਾ ਕੇ 5.50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੁਦਰਾ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਬੈਠਕ 2 ਤੋਂ 4 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਚਨਾ ਲਈ ਹੈ, ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ — ਅਮਰੀਕਾ ‘ਚ ਫੈੱਡ ਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ਬਾਰੇ ਸੰਕੇਤ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ। ਜੇ ਤੇਲ ਨਰਮ ਪਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸਾ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਰੁਪਿਆ ਫਿਰ ਸੰਭਲ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ 94.30 ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਗਲੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਬਣੇਗਾ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ