ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟੀਬੀ (ਤਪੇਦਿਕ) ਨੂੰ ਜੜ੍ਹੋਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਹੁਣ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਆਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਡਾ ਨੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿੱਚ JOSH (ਜੁਆਇੰਟ ਸਕੁਆਡ ਫਾਰ ਹੈਲਥ) ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਟੀਮਾਂ ‘ਟੀਬੀ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ’ ਤਹਿਤ ਪਿੰਡ, ਬਲਾਕ ਅਤੇ ਵਾਰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਟੀਬੀ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਗੀਆਂ।
ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ’ਚ 55 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 58,000 ਨੌਜਵਾਨ ਵਲੰਟੀਅਰ
ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ 11 ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 55 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 58,000 ਨੌਜਵਾਨ ਵਲੰਟੀਅਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਸੀਸੀ ਕੈਡੇਟ, ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਲੰਟੀਅਰ ਅਤੇ ਕਲਾਸ-1 ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ — ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ, ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਖੇਡ, ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ — ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਵਲੋਂ-ਵਲੋਂ ਫੈਲਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
JOSH ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਟੀਮਾਂ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਪਛਾਣ (ਐਕਟਿਵ ਕੇਸ ਫਾਈਂਡਿੰਗ) ਕਰਨਗੀਆਂ, ਜਾਂਚ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਇਲਾਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਟੀਬੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਮਾਜਿਕ ਭੇਦਭਾਵ-ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਜਨ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸਮੱਗਰੀ (ਆਈਈਸੀ) ਅਤੇ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਵੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਟੀਬੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰੁਝਾਨਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ
ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਨੇ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 21 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਕਮੀ ਦੀ ਦਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਵੀ ਵਧ ਕੇ 92 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ 697 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀਆਂ 67,933 ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ‘ਟੀਬੀ ਮੁਕਤ’ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ — ਜੋ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੀਲਪੱਥਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨੱਡਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੁਣ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਪੂਰੀ ਇਲਾਜ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ — ਜਾਂਚ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ — ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ’ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਕੇਂਦਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰੀ ਮਨਸੁੱਖ ਮਾਂਡਵੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ JOSH ਟੀਮਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਟੀਬੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ 2030 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੀਬੀ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ।
ਟੀਬੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਪਛਾਣੋ, ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰੋ
ਸਿਹਤ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੰਘ, ਭਾਰ ਘਟਣਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਲਕਾ ਬੁਖ਼ਾਰ ਟੀਬੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹਨ। ਟੀਬੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਅੱਧਵਿੱਚ ਛੱਡਣਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟੀਬੀ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਖੰਘਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂੰਹ ਢੱਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ’ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ — ਘਰ ਬੈਠੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਵਾਈ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
