ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ PGIMER ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 34 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 2015 ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ 1,344 ਦਾਖ਼ਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੋਗ ਸਬੰਧੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ ਸੀ, ਉੱਥੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ 1,799 ਹੋ ਗਈ। ਮਨੋਰੋਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਸਵਪਨਜੀਤ ਸਾਹੂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਹਨ, ਜੋ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।
24×7 ਰੈਫਰਲ ਸਿਸਟਮ: ਫੋਨ ‘ਤੇ ਮਦਦ
PGIMER ਦੇ ਮਨੋਰੋਗ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ 24×7 ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਚਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਸਟਾਫ਼ ਦਾਖ਼ਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ‘ਤੇ ਇਸ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਸੂਚਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਊਂਸਲਿੰਗ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2009 ਵਿੱਚ 765 ਸੀ, ਜੋ 2019 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ 1,760 ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ 1,799 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਕੈਂਸਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ 2016 ਦਾ ਅਧਿਐਨ: 46.4% ‘ਚ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ
2016 ਵਿੱਚ PGIMER ਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ 534 ਕੈਂਸਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 46.4 ਫ਼ੀਸਦੀ (ਲਗਭਗ 248) ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਜਾਂ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਡਿਸਆਰਡਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ। ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸਟੇਜ ਜਿੰਨੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ, ਮਾਨਸਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਓਨੀ ਹੀ ਵੱਧ।
ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ
ਵਿਭਾਗ OCD ਅਤੇ ਸ਼ਿਜ਼ੋਫਰੇਨੀਆ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਸਾਹੂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਰਾਹਤ, ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਰੀਜ਼, ਸਗੋਂ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਪੱਖੋਂ ਅਜੇ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।
