ਖ਼ਰਾਬ ਖਾਣਾ ਜੀਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਵੇ! ਭਾਰਤੀਆਂ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਖੋਜ — ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ਼ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦਾ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਦਬਿਆ

ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ’ਚ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਚੈਨਈ ਦੇ ਮਦਰਾਸ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਡਾ. ਮੋਹਨ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਸਪੈਸ਼ਲਟੀਜ਼ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਰੀਡਿੰਗ ਦੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ 1,020 ਭਾਰਤੀ ਬਾਲਗਾਂ (25 ਤੋਂ 80 ਸਾਲ, 452 ਮਰਦ ਅਤੇ 568 ਔਰਤਾਂ) ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਅਧਿਐਨ ’ਚ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ ਖ਼ਰਾਬ ਜੀਨਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਉਹੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਦਬਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਮੰਨੇ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਜਰਨਲ PLOS ONE ’ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 22 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ।

ਖੋਜ ਨੇ ਕੀ ਪਾਇਆ

ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਜੈਨੇਟਿਕ ਵੈਰੀਐਂਟਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ — TCF7L2 ਅਤੇ FTO ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਜੀਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਰ ਭਾਗੀਦਾਰ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਕੁਆਲਟੀ ਨੂੰ ਅੱਠ ਫੂਡ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤੋਲਿਆ ਗਿਆ।

ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਮਾੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵੱਧ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ LDL (ਖ਼ਰਾਬ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ) ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਮਿਲਿਆ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਚੰਗੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਵੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ’ਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮਤਲਬ, ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਨੇ ਜੀਨਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵੱਧ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਫਾਸਟਿੰਗ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ HbA1c ਵੀ ਵੱਧ ਮਿਲਿਆ।

ਪਿਛੋਕੜ

ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਜ਼ਨ ’ਤੇ ਹੀ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਤੱਥ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ’ਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਵੱਧ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ, ਖ਼ਾਸ ਕਰ LDL, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਜੋਖ਼ਮ ਕਾਰਕ ਹੈ।

ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ’ਚ ਜੀਨ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਚੈਨਈ ਅਰਬਨ ਰੂਰਲ ਐਪੀਡੈਮਿਓਲੋਜੀ ਸਟੱਡੀ (CURES) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਤ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਅਧਿਐਨ ਹੈ ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਖਾਣੇ ਦੀ ਥਾਲੀ ’ਚ ਕੀ ਬਦਲਿਆ

ਖੋਜ ਮੁਤਾਬਕ ਚੰਗੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਨ ਹੈ — ਜ਼ਿਆਦਾ ਫਲ, ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਾਲਾਂ, ਛੋਲੇ-ਰਾਜਮਾਹ ਵਰਗੇ ਬੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਬੀਨਜ਼ ਖਾਧੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਝਲਕਿਆ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾੜੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਹੈ ਘੱਟ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਿਫਾਈਂਡ ਅਨਾਜ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ।

ਪੰਜਾਬੀ ਥਾਲੀ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਹੈ — ਰੋਜ਼ ਦਾਲਾਂ, ਛੋਲੇ, ਰਾਜਮਾਹ, ਮੌਸਮੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਵਧਾਓ; ਮੈਦੇ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ, ਵ੍ਹਾਈਟ ਬ੍ਰੈੱਡ, ਬੇਕਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲਿਆ ਭੋਜਨ ਘਟਾਓ। ਇਹ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਖ਼ਰਚਾ ਵਾਲਾ ਨੁਸਖ਼ਾ ਨਹੀਂ — ਘਰ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਦਾਲ-ਸਬਜ਼ੀ ਹੀ ਖੋਜ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ’ਤੇ ਖ਼ਰੀ ਉਤਰਦੀ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਕੀ

ਖੋਜਕਾਰ ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਜੀਨ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਾਰਨ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ — ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਮੇ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਖੁਰਾਕ ਸੁਧਾਰਨ ਨਾਲ਼ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਡੀਐਨਏ ਟੈਸਟ ਨਾਲ਼ ਡਾਕਟਰ ਇਹ ਪਛਾਣ ਸਕਣਗੇ ਕਿ ਖੁਰਾਕ ਬਦਲਣ ਨਾਲ਼ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਜਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਸਬੰਧੀ ਕੋਈ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ — ਟੈਸਟ, ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਖੁਰਾਕ ’ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ — ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਾ ਕਰੋ; ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।