ਦੁਸਹਿਰੇ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ — ਮੈਦਾਨਾਂ ‘ਚ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਫੂਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ — ਪਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ‘ਚ ਇੱਕ ਪੁਤਲਾ ਸਿਆਸੀ ਚਿੰਗਾਰੀ ਵੀ ਬਣ ਗਿਆ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐੱਚ. ਐੱਸ. ਲੱਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ‘ਚ ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਭਵਨ, ਸੈਕਟਰ-35 ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (CEC) ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਫੂਕਿਆ।
The Tribune ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ ਨਾਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ CEC ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ — ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ: ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਮੰਗਣਾ।
ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਵਿਰੋਧ?
ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ‘ਚ ਗੜਬੜੀ ਹੋਈ ਹੈ — ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ‘ਵੋਟ ਚੋਰੀ’ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਡੂੰਘੀ ਸੰਸ਼ੋਧਨ (SIR) ਮੁਹਿੰਮ ‘ਤੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਸ਼ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਦਾਅਵੇ ਹਨ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਿਸੇ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਲੱਕੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਚ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨਿਭਾਉਣ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਰਾਵਣ ਦਾ ‘ਮੁਖੌਟਾ’
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੋਈ ਇਕੱਲੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ਵਿਆਪੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ Indian Youth Congress ਨੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ CEC ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਫੂਕਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ‘ਵੋਟ ਚੋਰੀ ਕੀ ਰਾਸਲੀਲਾ’ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। IYC ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਦੇ ਭਾਨੁ ਚਿਬ ਨੇ CEC ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਹੀ NSUI ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ‘ਰਾਵਣ ਦਹਨ’ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ‘ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਲਾਕ-ਪੱਧਰੀ ਮਾਰਚਾਂ ਦੇ ਸਮਾਪਨ ‘ਤੇ CEC ਦਾ ਪੁਤਲਾ ਫੂਕਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 25 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਪਟਨਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਕਰਾਂ ਨੇ CEC ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਸਿਆਸੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ‘ਚ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ: ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਮਹਾਰੈਲੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ — ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਹਰ ਸਿਆਸੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੋਵਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੈ।
ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ‘ਵੋਟ ਬਚਾਓ, ਦੇਸ਼ ਬਚਾਓ’ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰੋਡਮੈਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ — 26 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰੈੱਸ ਮੀਟਾਂ ਅਤੇ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ‘ਚ ਮਹਾਰੈਲੀ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀ ‘ਚ ਦਿੱਲੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ‘ਚ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਫਿਲਹਾਲ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਵਿਰੋਧ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ — 26 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੈੱਸ ਮੀਟਾਂ ਅਤੇ 1 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਮਹਾਰੈਲੀ ‘ਤੇ।




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ