ਨਵੇਂ ਖਰੀਫ਼ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਸਮਤੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਬਾਸਮਤੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ 1509 ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਮੰਡੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ 1509 ਝੋਨਾ 3,800 ਤੋਂ 4,300 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਤੱਕ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ 4,400 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਦੇ ਭਾਅ ਵੀ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਟਾਲਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੀ 1509 ਦਾ ਭਾਅ 4,100 ਤੋਂ 4,500 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਦਰਮਿਆਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਅ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲੋਂ ਕਰੀਬ 30 ਫ਼ੀਸਦ ਵੱਧ ਹਨ।
ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਪੁਰਾਣੀ ਫਸਲ ਦਾ ਸਟਾਕ ਲਗਭਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਲੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ, ਸਟਾਕਿਸਟ ਅਤੇ ਪੈਕਰ ਨਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ‘ਤੇ ਹੀ 1509 ਦੇ ਝੋਨੇ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਲਈ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਨਵੇਂ ਟਰੱਕ ਦੀ ਆਮਦਨ ‘ਤੇ ਭਾਅ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।
ਮੰਗ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਨਿਰਯਾਤਕ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਲਦੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤੀ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਏਪੀਡਾ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਜੂਨ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤ 1.44 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 938 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਮਿਲੀ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਾਸਮਤੀ ਦੇ ਭਾਅ 15 ਤੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦ ਵੱਧ ਹਨ।
ਨਵੀਂ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਾਲ
ਹਰਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 1509 ਝੋਨੇ ਦੀ ਭਾਰੀ ਆਮਦਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਾਢੀ ਵੇਲੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਭਾਅ ਦਾ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਬਣ ਰਿਹਾ। ਮਿੱਲਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹਵਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਖੇਤਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਫਸਲ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਚੰਗੀ ਹੈ।
1509 ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮਾਂ — 1401, 1409, 1121 ਅਤੇ 1718 — ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਤਸਵੀਰ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ 1509 ਸਟੀਮ ਚੌਲ ਦੇ ਐਫਓਬੀ ਭਾਅ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੱਧ ਝੋਨੇ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਅੱਗੇ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਚੰਗੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਚੰਗੀ ਹੈ — ਵਧੀਆ ਦਾਣੇ ਵਾਲੇ ਲਾਟਾਂ ਲਈ ਖਰੀਦਦਾਰ ਵੱਧ ਭਾਅ ਦੇਣ ਲਈ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨਮੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਤੇ ਛੋਟ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦਾਣੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਆਮਦਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਭਾਅ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਦਬਾਅ ਵੀ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਫਸਲ ਵੇਚਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਇਸ ਵਾਰ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖੇਗਾ।
