ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਗੋਦਾਮਾਂ ‘ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ‘ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 2 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਲਹਾਦ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਅਨਾਜ ਦੀ ਹਿਲਚੁਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਕਣਕ ਦੇ ਸਟਾਕ ਨਾ ਹਟਾਏ ਗਏ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨ ਮੰਡੀਆਂ ‘ਚ ਆਪਣੀ ਫਸਲ ਨਹੀਂ ਉਤਾਰ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਝੋਨਾ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ‘ਚ ਖਰੀਦ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚਿੱਠੀ ‘ਚ ਕੀ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਚਿੱਠੀ ‘ਚ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ 1 ਤੋਂ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ 6 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ (LMT) ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ 15 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਗੋਦਾਮਾਂ ‘ਚ ਜਗ੍ਹਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਸਕੇ।
ਚਿੱਠੀ ਮੁਤਾਬਕ ਰਬੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸੀਜ਼ਨ 2026-27 ਦੌਰਾਨ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਕਰੀਬ 17 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਅਜੇ ਵੀ ਰਾਈਸ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਵਿਹੜਿਆਂ ‘ਚ ਪਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕਰੀਬ 40 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਸਟੋਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਗੋਦਾਮਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਹ ਸਟਾਕ ਉਸ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਅੰਤ ਜਾਂ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮੰਗ, ਘੱਟ ਹਿਲਚੁਲ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ 15 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚਾਵਲ ਅਤੇ 10-12 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਦੀ ਹਿਲਚੁਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ 1 ਤੋਂ 29 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 8.30 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚਾਵਲ ਅਤੇ 4.30 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਹੀ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੇਜੀ ਗਈ।
ਜੂਨ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਹਿਲਚੁਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਿੱਠੀ ਮੁਤਾਬਕ ਜੂਨ ‘ਚ 11.91, ਜੁਲਾਈ ‘ਚ 11.60, ਅਗਸਤ ‘ਚ 12.72 ਅਤੇ 29 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ 12.60 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਹਿਲਚੁਲ ਹੋਈ — ਜੋ ਮੰਗ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਘੱਟ ਹੈ।
ਚਾਵਲ ਦੀ ਪੈਂਡਿੰਗ ਡਿਲਿਵਰੀ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ
ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਸੰਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਜ੍ਹਾ ਪਿਛਲੇ ਖਰੀਫ਼ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਪੈਂਡਿੰਗ ਡਿਲਿਵਰੀ ਹੈ। ਫੂਡ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐਫਸੀਆਈ) ਕੋਲ ਲਗਾਤਾਰ ਗੋਦਾਮਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਖਰੀਫ਼ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸੀਜ਼ਨ 2025-26 ਦਾ ਕਸਟਮ ਮਿੱਲਡ ਰਾਈਸ 29 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਸਿਰਫ਼ 99.50 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ (94%) ਹੀ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ, ਜਦੋਂਕਿ ਕੁੱਲ ਮੰਗ 105.64 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਸੀ। ਕਰੀਬ 6 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਚਾਵਲ ਅਜੇ ਵੀ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਚਾਵਲ ਮਿਲਰਾਂ ‘ਤੇ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਲਿਵਰੀ ‘ਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਮਿਲਰਾਂ ‘ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਸੰਤੋਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਲਟਕਦੀ ਰਹੀ ਤਾਂ ਮਿਲਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਮਿਲਿੰਗ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ।
ਝੋਨੇ ਦੀ ਆਮਦ ਕਰੀਬ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਐਫਸੀਆਈ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਦੌਰਾਨ ਮੰਗੀ ਗਈ ਹਿਲਚੁਲ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ‘ਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਾ ਆਵੇ।
