ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮਿੱਠੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਹੈ — ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਅਗਸਤ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ 15 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਮਿੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਖੰਡ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਲਗਭਗ 28 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ‘ਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਡੀਲਰਾਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸਟਾਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ, 6 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਗਜ਼ਟ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਖੰਡ ਡੀਲਰਾਂ ਲਈ ਸਟਾਕ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸੀਮਾ 1,000 ਕੁਇੰਟਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗਾ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਕੀ ਹਨ
ਸੋਧੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਡੀਲਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ 15 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਣਗੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 1,000 ਕੁਇੰਟਲ ਖੰਡ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਹਾਨਗਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਾਮ ਰਾਜ ਲਈ ਇਹ ਸੀਮਾ 2,000 ਕੁਇੰਟਲ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ — ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਖੇਤਰੀ ਸਪਲਾਈ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ‘ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਸਨ
ਅਗਸਤ ‘ਚ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 1 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਖੰਡ ਵਪਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ 4,000 ਕੁਇੰਟਲ ਦੀ ਸਟੋਰੇਜ ਸੀਮਾ ਲਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੋਰੇਜ ਮਿਆਦ 30 ਦਿਨ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਇਹ ਸੀਮਾ ਘਟਾ ਕੇ 2,000 ਕੁਇੰਟਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹੁਣ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰਕੇ 1,000 ਕੁਇੰਟਲ ਅਤੇ 15 ਦਿਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ
ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸੋਧੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਵੰਡ ਲੜੀ ‘ਚ ਖੰਡ ਦਾ ਬੇਲੋੜਾ ਜਮ੍ਹਾਂਵਾੜਾ ਰੋਕਣਾ, ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ ਅਤੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਰਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਿੱਲਾਂ ਤੋਂ ਡੀਲਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਖਪਤਕਾਰ ਤੱਕ ਸਪਲਾਈ ਸੁਚਾਰੂ ਚੱਲਦੀ ਰਹੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਿੱਲਾਂ, ਡੀਲਰਾਂ, ਥੋਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿੱਲ-ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਈ ਕੀਮਤ-ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ
ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਦਰਮਿਆਨ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ, ਦੁਸਹਿਰਾ ਅਤੇ ਦਿਵਾਲੀ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਕਾਰਨ ਖੰਡ ਦੀ ਮੰਗ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਵਾਂ ਖੰਡ ਸੀਜ਼ਨ 1 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ 2026-27 ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਗੰਨੇ ਦਾ ਉਚਿਤ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੁੱਲ (FRP) 365 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕੁਇੰਟਲ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਖ਼ਤ ਸਟਾਕ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟੇਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਖੰਡ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਉਪਲਬਧਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।
