ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ 7 ਤੋਂ 8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਜੇ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੌਣਾ, ਤਣਾਅ ਜਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ਸੁਸਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕੇ ‘ਚ ਨਾ ਲਓ — ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਡੂੰਘੇ ਸੰਕੇਤ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨੀਂਦ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਹੀਂ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਨੀਂਦ ਦੀ ਖਰਾਬ ਕੁਆਲਿਟੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨੀਂਦ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ, ਤੇਜ਼ ਖਰਾਟੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਵਰਗੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ (Sleep Apnea) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਸਰੀਰ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੀ ਥਾਂ ਥਕਾਵਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ
ਸਰੀਰ ‘ਚ ਆਇਰਨ ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ B12 ਦੀ ਕਮੀ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਿਟਾਮਿਨ D ਦੀ ਕਮੀ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਅਨੀਮੀਆ ਵੀ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਨਾਲ ਫਿੱਕਾ ਰੰਗ, ਵਾਲ ਝੜਨਾ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਨਾ ਹੋਣਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ (Anxiety) ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਵੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਸਰੀਰਕ ਥਕਾਵਟ ਜਿੰਨੀ ਹੀ ਅਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਨੀਂਦ ਦੇ ਘੰਟੇ ਪੂਰੇ ਹਨ ਪਰ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵੀ ਤਾਜ਼ਾ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਣ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਓ
ਜੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਾ, ਵਜ਼ਨ ‘ਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਦਿਨ ‘ਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੀਂਦ ਆਉਣਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ — ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੰਟੇ ਸੌਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਨਿਯਮਤ ਸੌਣ-ਜਾਗਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰੱਖੋ, ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਓ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਲਓ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹਲਕੀ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ — ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ। ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਈ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ। ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
