Skip to content
ਐਤਵਾਰ, 22 ਨਵੰਬਰ 2026 Punjab's Gurmukhi-first independent newsroom
Breaking
2027 ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ! ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਲਈ 3 ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਤੇ QR ਕੋਡ ਜਾਰੀ — ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਹੋਵੇਗਾ ‘ਲੋਕਾਂ ਦਾ’ ₹900 ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਲੱਬ! ‘ਰਾਮਾਇਣ’ ਨੇ 17 ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਵੱਡਾ ਅੰਕੜਾ, ਤੀਜੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ’ਤੇ 75% ਦਾ ਉਛਾਲ 2027 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ! ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤਾਂ ਲਈ 6 ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ, ਜੰਗੀ ਲਾਲ ਮਹਾਜਨ ਚੇਅਰਮੈਨ 39 ਦਿਨ ਬਾਕੀ! ITR ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਤਾਂ 31 ਦਸੰਬਰ ਆਖ਼ਰੀ ਮੌਕਾ — ਲੇਟ ਫ਼ੀਸ, ਵਿਆਜ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ ‘ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ’ਤੇ ਵਾਰ’ ਦੇ 10 ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ! 85,598 ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ, 1.67 ਲੱਖ ਛਾਪੇ — 1,497 ਹਥਿਆਰ ਬਰਾਮਦ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨਵਦੀਪ ਬੈਂਸ ਓਨਟਾਰੀਓ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਆਗੂ! ਤੀਜੀ ਵੋਟਿੰਗ ’ਚ 50.3% ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਿੱਤ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ’ਚ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਖੇਪ! ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਖੇਤ ’ਚੋਂ 4 ਪਿਸਤੌਲ, 57 ਗੋਲੀਆਂ ਤੇ 277 ਗ੍ਰਾਮ ਹੈਰੋਇਨ ਬਰਾਮਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ 720/9, ਪੰਤ ਦਾ ਸੈਂਕੜਾ! ਵੈਲਿੰਗਟਨ ‘ਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 119/2 — ਜਿੱਤ ਤੋਂ 8 ਵਿਕਟਾਂ ਦੂਰ 2027 ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ! ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਝਾਅ ਲਈ 3 ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਤੇ QR ਕੋਡ ਜਾਰੀ — ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਹੋਵੇਗਾ ‘ਲੋਕਾਂ ਦਾ’ ₹900 ਕਰੋੜ ਦਾ ਕਲੱਬ! ‘ਰਾਮਾਇਣ’ ਨੇ 17 ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਵੱਡਾ ਅੰਕੜਾ, ਤੀਜੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ’ਤੇ 75% ਦਾ ਉਛਾਲ 2027 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ! ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤਾਂ ਲਈ 6 ਮੈਂਬਰੀ ਕਮੇਟੀ, ਜੰਗੀ ਲਾਲ ਮਹਾਜਨ ਚੇਅਰਮੈਨ 39 ਦਿਨ ਬਾਕੀ! ITR ਹਾਲੇ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਤਾਂ 31 ਦਸੰਬਰ ਆਖ਼ਰੀ ਮੌਕਾ — ਲੇਟ ਫ਼ੀਸ, ਵਿਆਜ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ ‘ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ’ਤੇ ਵਾਰ’ ਦੇ 10 ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ! 85,598 ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ, 1.67 ਲੱਖ ਛਾਪੇ — 1,497 ਹਥਿਆਰ ਬਰਾਮਦ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੇ ਨਵਦੀਪ ਬੈਂਸ ਓਨਟਾਰੀਓ ਲਿਬਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਆਗੂ! ਤੀਜੀ ਵੋਟਿੰਗ ’ਚ 50.3% ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਿੱਤ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ’ਚ ਡਰੋਨ ਰਾਹੀਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਖੇਪ! ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਖੇਤ ’ਚੋਂ 4 ਪਿਸਤੌਲ, 57 ਗੋਲੀਆਂ ਤੇ 277 ਗ੍ਰਾਮ ਹੈਰੋਇਨ ਬਰਾਮਦ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ 720/9, ਪੰਤ ਦਾ ਸੈਂਕੜਾ! ਵੈਲਿੰਗਟਨ ‘ਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ 119/2 — ਜਿੱਤ ਤੋਂ 8 ਵਿਕਟਾਂ ਦੂਰ
ਕਾਰੋਬਾਰ

ਸੈਂਸੈਕਸ 30 ਦਾ, ਨਿਫਟੀ 50 ਦਾ: ਦੋਹਾਂ ਵੱਡੇ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ‘ਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?

Share:

ਅੱਜ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬੰਦ ਹੈ, ਪਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੈਂਸੈਕਸ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੀਰਵਾਰ (1 ਅਕਤੂਬਰ) ਦੇ ਆਖਰੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਸੈਕਸ 570.59 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 71,909.70 ‘ਤੇ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 198.50 ਅੰਕ ਡਿੱਗ ਕੇ 22,421.95 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਦੋਹੇਂ ਹਨ ਕੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਅੰਤਰ ਕੀ ਹੈ? ਆਓ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ।

ਸੈਂਸੈਕਸ ਕੀ ਹੈ?

ਸੈਂਸੈਕਸ (SENSEX) ਸ਼ਬਦ “ਸੈਂਸੀਟਿਵ” ਅਤੇ “ਇੰਡੈਕਸ” ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਂਬੇ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (BSE) ਦਾ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਇੰਡੈਕਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ BSE ‘ਤੇ ਲਿਸਟਿਡ 30 ਵੱਡੀਆਂ, ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਪਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਇੰਡੈਕਸ 1 ਜਨਵਰੀ 1986 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਬੇਸ ਸਾਲ 1978-79 ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਸ ਵੈਲਿਊ 100 ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ — ਭਾਵ 1978-79 ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮੁੱਲ ਨੂੰ 100 ਮੰਨ ਕੇ ਅੱਜ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇੰਡੈਕਸ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਕੀਮਤ-ਲੜੀ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।

ਨਿਫਟੀ 50 ਕੀ ਹੈ?

ਨਿਫਟੀ 50 ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (NSE) ਦਾ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਇੰਡੈਕਸ ਹੈ, ਜੋ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 1996 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ NSE ‘ਤੇ ਲਿਸਟਿਡ 50 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਤਰਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸਦੀ ਬੇਸ ਮਿਤੀ 3 ਨਵੰਬਰ 1995 ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਸ ਵੈਲਿਊ 1000 ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਿਫਟੀ ਦੇ 50 ਸ਼ੇਅਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਲਗਭਗ 13 ਸੈਕਟਰਾਂ — ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤ, ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਤੇਲ-ਗੈਸ, ਆਟੋ, ਫਾਰਮਾ, FMCG ਅਤੇ ਧਾਤੂਆਂ — ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਬੈਰੋਮੀਟਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦੋਹਾਂ ‘ਚ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ

ਪਹਿਲਾ ਅੰਤਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਹੈ — ਸੈਂਸੈਕਸ ਵਿੱਚ 30, ਨਿਫਟੀ ਵਿੱਚ 50। ਦੂਜਾ ਅੰਤਰ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦਾ ਹੈ — ਸੈਂਸੈਕਸ BSE ਦਾ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ NSE ਦਾ ਇੰਡੈਕਸ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਅੰਤਰ ਬੇਸ ਵੈਲਿਊ ਦਾ ਹੈ — ਸੈਂਸੈਕਸ ਦੀ 100 ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਦੀ 1000। ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਦਾ ਢੰਗ ਇੱਕੋ ਹੈ: ਫਰੀ-ਫਲੋਟ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਵੇਟੇਜ। ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਕੇ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੰਡੈਕਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਤਰਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਰਹੇ।

ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੰਡੈਕਸ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਫਰੀ-ਫਲੋਟ” ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਜੋ ਆਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ — ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਕੋਲ ਬੰਦ ਪਏ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਜਿਸ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਫਰੀ-ਫਲੋਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਚਾਲ ‘ਤੇ ਉਸਦਾ ਅਸਰ ਓਨਾ ਹੀ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸੇ ਲਈ HDFC Bank, Reliance Industries ਅਤੇ Infosys ਵਰਗੇ ਦਿਗਗਜ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਹੀ ਅਕਸਰ ਸੈਂਸੈਕਸ-ਨਿਫਟੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਮਾਇਨਾ ਹੈ?

ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਐਕਸਚੇਂਜ-ਟ੍ਰੇਡਡ ਫੰਡਾਂ (ETF) ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਦਾ ਟੀਚਾ ਇੰਡੈਕਸ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਰਿਟਰਨ ਦੇਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਡੈਕਸ ਫੰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਇਨ੍ਹਾਂ 30 ਜਾਂ 50 ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਟੋਕਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਫੰਡ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ — ਜਦੋਂ ਸੈਂਸੈਕਸ-ਨਿਫਟੀ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਚਨਾ ਲਈ ਹੈ, ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।

Share:
Parminder Singh

Parminder Singh

ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ AI Punjab News ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਊਜ਼ ਪਲੇਟਫਾਰਮ। / Parminder Singh runs AI Punjab News, a Gurmukhi-first digital news platform covering Punjab, India and the world.

“ਸੈਂਸੈਕਸ 30 ਦਾ, ਨਿਫਟੀ 50 ਦਾ: ਦੋਹਾਂ ਵੱਡੇ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ‘ਚ ਕੀ ਅੰਤਰ ਹੈ?” ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਵਾਬ।

ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ

ਤੁਹਾਡਾ ਈ-ਮੇਲ ਪਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਲੋੜੀਂਦੇ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ * ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।