Parminder Singh 
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਇਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ (SEM) ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕੌਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (CJP) ਦੇ ਦੋ ਆਗੂਆਂ — ਸੌਰਵ ਦਾਸ ਅਤੇ ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼ ਰਾਂਕਾ — ਨੂੰ ਨਿਆਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਜੇਲ੍ਹ ‘ਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਨੇਤਾ ਮੁਚੱਲਕੇ ਭਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਇਆ
ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਵਧਾਈ ਹੋਈ ਹਿਰਾਸਤ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦਿਰ ਮਾਰਗ ਥਾਣੇ ਲਿਆ ਕੇ SEM ਕੋਰਟ ‘ਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕਰੀਬ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਚੱਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣਾਇਆ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ 50-50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮਾਨਤ ਮੁਚੱਲਕੇ ਭਰੇ। ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਵਾਅਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ‘ਤੇ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਦਾਇਰੇ ‘ਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹੋਣਗੇ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਬਾਹਰ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਸੌਰਵ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ — “ਸੱਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਹੈ।”
ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਦਖ਼ਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ
ਉਸੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਦਖ਼ਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਸਟਿਸ ਸੁਬਰਾਮੋਨੀਅਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ SEM ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਅਪੀਲੀ ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਤੱਤ ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਨਾ ਸਕਣ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ‘ਚੋਂ ਆਪਣੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ।
ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ
ਮਾਮਲਾ 10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਫੜ ਕੇ ਭਾਰਤੀਯ ਨਾਗਰਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਹਿਤਾ (BNSS) ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ 126 ਅਤੇ 170 ਤਹਿਤ ਨਿਵਾਰਕ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ। 11 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ 50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁਚੱਲਕੇ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪਰ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਉਹ 14 ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਬੈਰੀਕੇਡ ਟੱਪ ਕੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ‘ਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾ ਕੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ। 14 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮੁਚੱਲਕਾ ਉਲੰਘਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਦੀ ਨਿਆਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ SEM ਰਿਤੂ ਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਮੁਚੱਲਕੇ ਤੋੜੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਕੀਤੀ।
ਵਿਆਪਕ ਤਸਵੀਰ: ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ‘ਤੇ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਨੌਜਵਾਨ-ਆਗੂਅਤ CJP, ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ ਕਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਹਿਨ ਸੋਧ ‘ਚ ਲੱਖਾਂ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਕੱਟੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸੋਧ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਹੈ। ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ ਵੋਟਰ ਮੁੜ ਨਾਂ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਜਾਇਜ਼ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੋਵੇਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਬੁਲਾਉਣ ਦਾ ਲਿਖਤੀ ਵਾਅਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ‘ਚ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰੈਲੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ