ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਘਰਸ਼ ‘ਚ ਦੋ ਅਜਿਹੇ ਕਤਲ ਦਰਜ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ — 2019 ‘ਚ ਡਰੱਗ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਨੀਹਾ ਸ਼ੋਰੀ ਦਾ ਕਤਲ ਅਤੇ 2026 ‘ਚ ਐਕਟਿਵਿਸਟ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟੇ ਦਾ ਕਤਲ। ਦੋਵਾਂ ‘ਚ ਹਮਲਾਵਰ ਕੈਮਿਸਟ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁੱਦਾ ਨੁਸਖ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਕਰੀ ਸੀ। ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 7 ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਨੀਹਾ ਸ਼ੋਰੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਝੋਟੇ ਦੇ ਕਤਲ ‘ਤੇ ਅੱਜ 15 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਬੰਦ ਹੈ।
ਨੀਹਾ ਸ਼ੋਰੀ ਕੇਸ — 7 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ
ਨੀਹਾ ਸ਼ੋਰੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਡਰੱਗ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਸਨ, ਬਾਅਦ ‘ਚ ਖਰੜ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਡਰੱਗ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ‘ਚ ਜ਼ੋਨਲ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਅਥਾਰਿਟੀ ਬਣੀਆਂ। 2009 ‘ਚ ਰੋਪੜ ‘ਚ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਮਿਸਟ ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ‘ਚ ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
29 ਮਾਰਚ 2019 ਨੂੰ, ਉਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਕਰੀਬ 10 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਾਇਸੈਂਸੀ ਰਿਵਾਲਵਰ ਲੈ ਕੇ ਖਰੜ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ‘ਚ ਵੜਿਆ ਅਤੇ ਨੀਹਾ ‘ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ; ਹਮਲਾਵਰ ਨੇ ਫੜੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਵੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਲਈ। ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਰੰਜਿਸ਼ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ — ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸਟੋਰ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ (SIT) ਨੇ ਕਲੋਜ਼ਰ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਮਲਾਵਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਟਰਾਇਲ ਕੋਰਟ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2020 ‘ਚ ਰਿਪੋਰਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਈ। ਪਰ ਨੀਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕੈਪਟਨ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਕੈਲਾਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ੋਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਡਰੱਗ ਮਾਫੀਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਨਵੰਬਰ 2019 ‘ਚ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂ ਐੱਨਆਈਏ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ, ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੋਵਾਂ ਕੇਸਾਂ ‘ਚ ਕੀ ਸਾਂਝਾ ਹੈ?
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਾਂਝ: ਦੋਵਾਂ ‘ਚ ਹਮਲਾਵਰ ਕੈਮਿਸਟ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨਸ਼ੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ — ਨੀਹਾ ਸਰਕਾਰੀ ਅਫ਼ਸਰ ਵਜੋਂ, ਝੋਟਾ ਐਕਟਿਵਿਸਟ ਵਜੋਂ। ਨੀਹਾ ਨੇ 2009 ‘ਚ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਝੋਟੇ ਨੇ 2023 ‘ਚ ਦੋਸ਼ੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾ ਕੇ ਪਰੇਡ ਕਢਵਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ‘ਤੇ FIR ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।
ਦੂਜੀ ਸਾਂਝ ਮੁੱਦਾ ਹੈ — ਨੁਸਖ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਗ਼ਲਤ ਇਸਤੇਮਾਲ। ਮਾਲਵੇ ‘ਚ “ਘੋੜੇ ਵਾਲੇ ਕੈਪਸੂਲ” ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ pregbalin ਕੈਪਸੂਲ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚਰਚਾ ‘ਚ ਹੈ; ਮਾਨਸਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ 2021 ‘ਚ ਹੀ 75 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕੈਪਸੂਲ ਬਿਨਾਂ ਨੁਸਖ਼ੇ ਵੇਚਣ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਸੀ। ਝੋਟਾ ਕੈਮਿਸਟ ਦੁਕਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਫ਼ਰਕ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ
ਨੀਹਾ ਦਾ ਕਤਲ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਇਆ; ਝੋਟੇ ਦਾ ਕਤਲ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਲਾਈਵ ਸਟ੍ਰੀਮ ‘ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਇਆ। ਨੀਹਾ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਟਰਾਇਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੇਸ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ; ਝੋਟੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ 14 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸਲਾਸਰ (ਰਾਜਸਥਾਨ) ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਨਾਲ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਦੀ SHO ਬੇਅੰਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਕੇਸ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਦਾਲਤੀ ਲੜਾਈ ‘ਚ ਫਸਿਆ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੋਵੇਂ ਕੇਸ ਇੱਕ ਹੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਨੇ ਵੀ ਅੱਜ ਇਸ ਤੁਲਨਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ: ਦੋਵਾਂ ਕੇਸਾਂ ਨੇ ਨੁਸਖ਼ੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ‘ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੇ ਐਕਟਿਵਿਸਟਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਵਾਲ ਫਿਰ ਉਠਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 2019 ‘ਚ ਨੀਹਾ ਦੇ ਕਤਲ ਮਗਰੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ SIT ਜਾਂਚ ਸੌਂਪੀ ਸੀ, ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। 2026 ‘ਚ ਝੋਟੇ ਦੇ ਕਤਲ ‘ਤੇ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਬੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹੀ ਹੈ — ਕੀ ਇਸ ਵਾਰ ਇਨਸਾਫ਼ 7 ਸਾਲ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗਾ?
