ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ (ਡੀਓਜੇ) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਦੀ ਦੋਸ਼ੀ ਸੈਕਸ ਅਪਰਾਧੀ ਜੈਫਰੀ ਐਪਸਟੀਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੰਗਾਮਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ‘ਬਲੈਕਮੇਲ’ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਵਾਲ
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ (21 ਅਕਤੂਬਰ) ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ X ’ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਮੁੰਬਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡੀਓਜੇ ਐਪਸਟੀਨ ਤੇ ਪੁਰੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਆਰਐਸਐਸ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਸ ‘ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹੀ ਗੱਦਾਰ’ ਨੂੰ ਬਲੈਕਮੇਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਰੂਬੀਓ ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਦੌਰੇ ਵੱਲ ਸੀ — ਤਸਵੀਰ ਠੀਕ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਦੋਂ ਰੂਬੀਓ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਾਂਸਦ ਮਹੂਆ ਮੋਇਤਰਾ ਨੇ ਵੀ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਘੇਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਐਪਸਟੀਨ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਵਫ਼ਦਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਵਾਰ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਕੇ.ਸੀ. ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ
ਮੰਗਲਵਾਰ (20 ਅਕਤੂਬਰ) ਤੋਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਡਾਟਾਸੈੱਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰੀ ਸੂਟ ਵਿੱਚ ਐਪਸਟੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਜ਼ ’ਤੇ ਬੈਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ; ਫਰੇਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦਸ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਡਾਟਾਸੈੱਟ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਣ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਹੈ।
ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਹਮਲਾ ਤੇਜ਼
ਕਾਂਗਰਸ ਬੁਲਾਰਾ ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਸ਼੍ਰੀਨੇਤ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੀ ਪੁਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਐਪਸਟੀਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਐਨਸੀਪੀ (ਐਸਪੀ) ਨੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ (ਯੂਬੀਟੀ) ਆਗੂ ਸੰਜੇ ਰਾਉਤ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮੰਤਰੀ ਐਪਸਟੀਨ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਕਿਉਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀ ਉਹ ਕੋਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ — ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ, ਅਜੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਬੀ.ਵੀ. ਨੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਉਂਗਲ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਸਵੀਰਾਂ ਠੀਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਪਵਨ ਖੇੜਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰੀ 2014 ਤੋਂ 2017 ਦਰਮਿਆਨ ਐਪਸਟੀਨ ਨੂੰ 14 ਵਾਰ ਮਿਲੇ — ਪੁਰੀ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਪੁਰੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਜਵਾਬ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੁਰੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਦਹਾਕਾ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਕਿਹੜੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਸਵੀਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ-ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਦੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਐਪਸਟੀਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ। ਦਫ਼ਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਰੀ ਦੀ ਐਪਸਟੀਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਪੀਸ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ, ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਤੇਰਜੇ ਰੋਡ-ਲਾਰਸਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪੁਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਦੀ ਹੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ — ਮੇਜ਼ ’ਤੇ ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਸਨ। ਪੁਰੀ ਕਦੇ ਐਪਸਟੀਨ ਦੇ ਟਾਪੂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਈ-ਮੇਲ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਠਿਆ ਸੀ ਮੁੱਦਾ
ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਪੁਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਰੀ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ 2009 ਤੋਂ 2017 ਦਰਮਿਆਨ ਵਫ਼ਦਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਐਪਸਟੀਨ ਨੂੰ ‘ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਰ’ ਵਾਰ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਈ-ਮੇਲ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਈ-ਮੇਲ ਜੂਨ 2014 ਤੋਂ ਜੂਨ 2017 ਤੱਕ ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 4 ਫਰਵਰੀ 2015, 6 ਜਨਵਰੀ 2016 ਅਤੇ 19 ਮਈ 2017 ਨੂੰ ਐਪਸਟੀਨ ਦੇ ਮੈਨਹੈਟਨ ਸਥਿਤ ਟਾਊਨਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਪੱਤਰ-ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਐਪਸਟੀਨ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰੀ ਦੀ ਲਿੰਕਡਇਨ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਰੀਡ ਹਾਫਮੈਨ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਉਣਾ, ਐਪਸਟੀਨ ਦੇ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਲਈ ਵੀਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਦੀ ਬੇਨਤੀ, ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ 2014 ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰੀ ਨੇ ਐਪਸਟੀਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ‘ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟਾਪੂ’ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ’ਤੇ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ — ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮੁਹਾਵਰਾ ਸੀ।
ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ: ਐਪਸਟੀਨ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਫਲੋਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਨਾਬਾਲਗ ਤੋਂ ਵੇਸਵਾਗਮਨੀ ਮੰਗਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਬੂਲੀ ਸੀ; 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੈਕਸ-ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਫਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ — ਅਤੇ ਪੁਰੀ ’ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦਾ ਅਸਲ ਮਤਲਬ
ਤਸਵੀਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਇਹ ਇੱਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਹੈ। ਅਸਲ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਦੋ ਹਨ: ਪਹਿਲਾ, ਪੁਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ (‘ਵਫ਼ਦਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ’) ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਫਰੇਮ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿਚਾਲੇ ਫ਼ਰਕ; ਦੂਜਾ, ਇਸ ਦੇ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਵਪਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ‘ਬਲੈਕਮੇਲ’ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰੀ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਇਸਨੂੰ ਦਹਾਕਾ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ਦੱਸ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਕਾਂਗਰਸ, ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲ ਪੁਰੀ ਤੋਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇ.ਸੀ. ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਜੇ ਰਾਉਤ ਦੇ ‘ਇਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ’ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਐਪਸਟੀਨ ਫਾਈਲਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਖੁਲਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਉੱਠਣ ’ਤੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।




[…] […]