ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ (6 ਅਕਤੂਬਰ) ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਰਚਿਆ ਗਿਆ। 1950 ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਦੁਪਹਿਰ 3:30 ਵਜੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਸੂਰਿਆ ਕਾਂਤ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਦਿਵਾਈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਾਰੋਹ ਲਾਈਵ-ਸਟ੍ਰੀਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਸਹੁੰ — 76 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਟੁੱਟੀ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ ਸਹੁੰ ਦਿਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ — ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਅਦਾਲਤ ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਲਈ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੁਪਹਿਰ 3:30 ਵਜੇ ਦਾ ਸਮਾਰੋਹ ਇਸ ਲੰਬੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਹੁੰ-ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਲਾਈਵ-ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਕੌਣ ਹਨ ਇਹ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ ਜੱਜ
ਤਿੰਨੋਂ ਨਵੇਂ ਜੱਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਸਨ। ਜਸਟਿਸ ਸੁਨੀਤਾ ਅਗਰਵਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਸਨ ਅਤੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਹਨ। ਜਸਟਿਸ ਡੀਕੇ ਉਪਾਧਿਆਏ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਸਨ; ਉਹ ਵੀ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੋਂ ਤਰੱਕੀ ਪਾ ਕੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜਸਟਿਸ ਅਪਰੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਸਨ — ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜਸਟਿਸ ਅਗਰਵਾਲ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਵਧੀ ਹੈ।
ਕੋਲੀਜੀਅਮ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮੰਜ਼ੂਰੀ ਤੱਕ — ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਕੋਲੀਜੀਅਮ ਨੇ 28 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ, 5 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਮੰਤਰੀ ਅਰਜੁਨ ਰਾਮ ਮੇਘਵਾਲ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਅਧੀਨ ਮਿਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੁਣ 37 — ਕੀ ਫਰਕ ਪਵੇਗਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਕੰਮਕਾਰੀ ਤਾਕਤ 37 ਜੱਜਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂਕਿ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਤਾਕਤ 38 ਹੈ — ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਹੁਦਾ ਖਾਲੀ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਬੋਝ ਝੱਲ ਰਹੀ ਅਦਾਲਤ ਲਈ ਨਵੇਂ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਰਾਹਤ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੈਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੋਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਗੇ।
