ਰੋਪੜ। ਸਿਰਸਾ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (ਪੀਪੀਸੀਬੀ) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਰੋਪੜ ਤੋਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕ ਦਿਨੇਸ਼ ਚੱਢਾ ਨੇ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਕੋਲ ਇਸ ਪੱਤਰ ਦੀ ਕਾਪੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ: ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ
ਸਿਰਸਾ ਦਰਿਆ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੱਦੀ-ਬਰੋਟੀਵਾਲਾ-ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੋਪੜ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤੱਲੇਵਾਲ ਨੇੜੇ ਸਤਲੁਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। 2024 ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਿਪ੍ਰੋਫਲੋਕਸਾਸਿਨ, ਨੌਰਫਲੋਕਸਾਸਿਨ, ਸੇਟੀਰੀਜ਼ੀਨ ਅਤੇ ਸਿਟਾਲੋਪ੍ਰਾਮ ਵਰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ 50 ਤੋਂ 150 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਪਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਪਰਕ ਐਂਟੀਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਲ ਰੋਧਕਤਾ ਅਤੇ ਪਾਰਿਸਥਿਤਿਕ ਖਤਰੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਰਾ, ਕ੍ਰੋਮੀਅਮ, ਕੈਡਮੀਅਮ, ਸੀਸਾ ਅਤੇ ਥੈਲੀਅਮ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਰੀ ਧਾਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜੋ ਰਸਾਇਣਕ, ਧਾਤ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, ਰੰਗਾਈ ਅਤੇ ਕੱਪੜਾ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕੜਿਆਂ (ਜੁਲਾਈ 2025 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2026) ਵਿੱਚ ਵੀ ਘਨੌਲੀ ਨੇੜੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੋਲੀਫਾਰਮ ਗਿਣਤੀ ਦਰਜ ਹੈ।
ਸਤਲੁਜ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਖਤਰਾ
ਸਿਰਸਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਤਲੁਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਨਹਿਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਵਰਗਾ ਠੋਸ ਕੂੜਾ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ; ਰੋਪੜ ਹੈੱਡਵਰਕਸ ਨੇੜੇ ਤੈਰਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੂੜਾ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਬੋਰਡ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ
ਵਿਧਾਇਕ ਚੱਢਾ ਨੇ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ‘ਬਦਕਿਸਮਤ’ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬੋਰਡ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪੀਪੀਸੀਬੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਿਪਿਨ ਕੁਮਾਰ ਜਿੰਦਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫੋਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਵਟਸਐਪ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਟਿੱਪਣੀ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
