ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸੈਂਸੈਕਸ 897.96 ਅੰਕ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 83,919.71 ‘ਤੇ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 286.30 ਅੰਕ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 25,800.60 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ — ਦੋਵੇਂ ਸੂਚਕ-ਅੰਕ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ। ਹਫ਼ਤੇ ਭਰ ‘ਚ ਸੈਂਸੈਕਸ 2.85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 2.61 ਫ਼ੀਸਦੀ ਚੜ੍ਹਿਆ — ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ। ਪਰ ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਸੂਚਕ-ਅੰਕ ਸਿਰਫ਼ ਕਰੀਬ 0.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸੂਚਕ-ਅੰਕ ਕਰੀਬ 1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰ ਚੜ੍ਹੇ, ਛੋਟੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਗਏ — ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ? ਇਸ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਦੀ ਸਮਝ ‘ਚ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ — ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ — ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਕੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਿਸਾਬ ਸਧਾਰਨ ਹੈ: ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ = ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਦਾ ਭਾਅ × ਕੁੱਲ ਜਾਰੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ। ਮੰਨ ਲਓ, ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ 10 ਕਰੋੜ ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ 500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ — ਤਾਂ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ 5,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ — ਕੰਪਨੀ ਚੰਗੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾੜੀ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ।
ਲਾਰਜ, ਮਿਡ ਤੇ ਸਮਾਲ ਕੈਪ — SEBI ਦੀ ਵੰਡ
SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਰੀਆਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀਆਂ 100 ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ, 101 ਤੋਂ 250 ਤੱਕ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਅਤੇ 251 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਕਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਸਾਲ ‘ਚ ਦੋ ਵਾਰ ਅਪਡੇਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਲਗਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਫੰਡਾਂ ਲਈ ਇਹ ਹੱਦ 65 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਰਿਲਾਇੰਸ, HDFC ਬੈਂਕ ਤੇ TCS ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ‘ਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਸੈਂਸੈਕਸ ਦੇ 30 ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਦੇ 50 ਸ਼ੇਅਰ ਸਾਰੇ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਹੀ ਹਨ।
ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ — ਵੱਡੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਛੋਟੇ ਠਹਿਰੇ
ਹਫ਼ਤੇ ਭਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ — ਨਿਫਟੀ ਬੈਂਕ ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ ਕਰੀਬ 5.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 64,635.20 ‘ਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ 32,647 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ — ਇਹ ਪੈਸਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵੱਡੇ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖਰੀਦੇ-ਵੇਚੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਆਇਆ। ਮਿਡ-ਕੈਪ ‘ਚ ਵੀ ਕੁਝ ਸ਼ੇਅਰ ਚਮਕੇ — ਬਲੂ ਸਟਾਰ, IREDA, IDFC ਫਸਟ ਬੈਂਕ, ਇੰਡਸਇੰਡ ਬੈਂਕ, ਐਕਸਾਈਡ, ਵੋਲਟਾਸ ਤੇ ਫੋਰਟਿਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਗੇਨਰ ਰਹੇ — ਪਰ ਪੂਰਾ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਸੂਚਕ-ਅੰਕ ਸਿਰਫ਼ ਕਰੀਬ 0.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੀ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ‘ਚ ਦੀਪਕ ਫਰਟੀਲਾਈਜ਼ਰ, ਸਿਗਨੇਚਰਗਲੋਬਲ ਤੇ ਟਾਟਾ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ਼ ਵਰਗੇ ਸ਼ੇਅਰ ਚੜ੍ਹੇ, ਪਰ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਸੂਚਕ-ਅੰਕ ਕਰੀਬ 1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਸਾਫ਼ ਹੈ — ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹੀ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸਾ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫੰਡ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਦਾ ਸੌਦਾ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ‘ਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭਾਰੀ ਖਰੀਦ-ਵਿਕਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਇਹੀ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਰੀਦ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਂਸੈਕਸ-ਨਿਫਟੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਿਆ: ਬੈਂਕ ਨਿਫਟੀ ਰਿਕਾਰਡ ‘ਤੇ, ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਬੈਂਕ ਸੂਚਕ-ਅੰਕ ਵੀ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿਡ ਤੇ ਸਮਾਲ ਕੈਪ ਠਹਿਰੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵੀ ਹੈ — ਇੰਡੀਆ VIX, ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਡਰ ਤੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ, ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ ਕਰੀਬ 12 ਫ਼ੀਸਦੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 17.3 ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਮਤਲਬ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵੀ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਸੋਮਵਾਰ 23 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੜ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਰਹੇਗੀ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ — ਅਤੇ ਮਿਡ-ਕੈਪ ਤੇ ਸਮਾਲ-ਕੈਪ ਤੇਜ਼ੀ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਗਲਵਾਰ 24 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੁਰਪੁਰਬ ਮੌਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬੰਦ ਰਹੇਗਾ। ਇਸੇ ਹਫ਼ਤੇ HSBC ਫਲੈਸ਼ PMI, ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਐਕਸਪਾਇਰੀ ਅਤੇ 28 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੂਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ GDP ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਆਉਣਗੇ — ਇਹ ਸਭ ਅਗਲੀ ਚਾਲ ਤੈਅ ਕਰਨ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਚਨਾ ਲਈ ਹੈ, ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ