Parminder Singh 
ਅੱਜ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬੰਦ ਹੈ। ਪਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਦਾ ਸੈਸ਼ਨ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਆਖ਼ਰ ਚੜ੍ਹਦਾ-ਡਿੱਗਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਸੈਂਸੈਕਸ 308.49 ਅੰਕ ਜਾਂ 0.42 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧ ਕੇ 74,459.53 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਿਫਟੀ 50 ਵੀ 116.35 ਅੰਕ ਜਾਂ 0.51 ਫ਼ੀਸਦੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 23,053.10 ‘ਤੇ ਬੰਦ ਹੋਇਆ। ਨਿਫਟੀ ਨੇ ਅੱਠ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ 23,000 ਦਾ ਪੱਧਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਭਰ ‘ਚ ਦੋਵੇਂ ਸੂਚਕਾਂਕ ਲਗਭਗ 2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਚੜ੍ਹੇ। ਆਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ।
1. ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਡਰਾਈਵਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਸਾਂਭਿਆ — ਨਿਫਟੀ ਆਈਟੀ ਇੰਡੈਕਸ 2.16 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਫਾਰਮਾ 1.67 ਫ਼ੀਸਦੀ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਟ੍ਰੈਂਟ, ਇੰਡੀਗੋ, ਇੰਫੋਸਿਸ, ਸਨ ਫਾਰਮਾ ਅਤੇ ਐੱਚਸੀਐੱਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਜ਼ ਵਰਗੇ ਸ਼ੇਅਰ ਅੱਗੇ ਰਹੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਫਾਈਨਾਂਸ, ਅਡਾਨੀ ਪੋਰਟਸ, ਮਹਿੰਦਰਾ ਐਂਡ ਮਹਿੰਦਰਾ, ਅਡਾਨੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਜ਼, ਨੇਸਲੇ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਐੱਸਬੀਆਈ ਵਰਗੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦਬਾਅ ‘ਚ ਰਹੇ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਟੋ 0.82 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਮੈਟਲ 0.66 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ 1.58 ਫ਼ੀਸਦੀ ਡਿੱਗਿਆ।
2. ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ
ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਡਰਾਈਵਰ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚਾ ਤੇਲ 113 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ‘ਚ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਤੇਲ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣਾ ਸਿੱਧਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਟੋ, ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਤੇ ਪੇਂਟ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀ ਹਰ ਛਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮੂਡ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਉੱਚਾ ਰਹੇ।
3. ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ
ਤੀਜਾ ਡਰਾਈਵਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡਾ ਪੈਸਾ ਕਿੱਧਰ ਵਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (FII) ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (DII) — ਜਿਵੇਂ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ — ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਉਸ ਵਿਕਰੀ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ‘ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰੁਪਿਆ ਵੀ ਦਬਾਅ ‘ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
4. ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਚੌਥਾ ਡਰਾਈਵਰ ਦੁਨੀਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ — ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ‘ਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਚ ਵਿਕਵਾਲੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ‘ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਡਿੱਗੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਪਵਾਦ ਰਿਹਾ।
5. ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ
ਪੰਜਵਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਵਿਆਜ ਦਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ — ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈੱਡ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ — ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੈਸਾ ਬਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੱਲਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਕਰਸ਼ਕ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
6. ਰੁਪਿਆ, ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ
ਛੇਵਾਂ ਡਰਾਈਵਰ ਮੁਦਰਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰੁਪਿਆ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 95 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਿਆ ਆਯਾਤ ਮਹਿੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹੋਰ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
7. ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ: ਡਰ, ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਪੱਧਰ
ਸੱਤਵਾਂ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਡਰਾਈਵਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਗੋਲ ਅੰਕੜੇ — ਜਿਵੇਂ ਨਿਫਟੀ ਦਾ 23,000 — ਮਨ ‘ਚ ਅਹਿਮ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਨਿਫਟੀ ਨੇ ਅੱਠ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪੱਧਰ ਮੁੜ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਮੀਦ ਵਧੀ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁਣ ਨਿਫਟੀ ਲਈ 22,800 ਦਾ ਪੱਧਰ ਅਹਿਮ ਸਹਾਰਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 23,200 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹੀ — ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੈਕਟਰ ਲਾਲ ‘ਚ ਬੰਦ ਹੋਏ — ਜੋ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜ਼ੀ ਅਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਸੈਂਸੈਕਸ-ਨਿਫਟੀ ਆਖ਼ਰ ਹਨ ਕੀ?
ਸੈਂਸੈਕਸ ਬੰਬਈ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀਆਂ 30 ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸੂਚਕਾਂਕ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ 50 ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੀਆਂ 50 ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ। ਦੋਵੇਂ ਫ੍ਰੀ-ਫਲੋਟ ਮਾਰਕੀਟ ਪੂੰਜੀਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ — ਯਾਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਵਪਾਰ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਕੋਲ ਬੰਦ ਸ਼ੇਅਰ ਨਹੀਂ। ਸੈਂਸੈਕਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮੁੱਲ 100 ਅਤੇ ਨਿਫਟੀ ਦਾ 1,000 ਹੈ — ਇਹ ਅੰਕ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਮਾਪਣ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ: ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ
ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਫਿਰ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਨਿਫਟੀ ਦੇ 22,800 ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਅਤੇ 23,200 ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰਹੇਗੀ। ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਚਾਲ, ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ — ਇਹ ਸੱਤ ਡਰਾਈਵਰ ਫਿਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਚਨਾ ਲਈ ਹੈ, ਨਿਵੇਸ਼ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ