ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਧਰਨੇ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਅਮਲੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਵੱਡੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਾਰੀਫ਼ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਅਧਿਕਾਰੀ (CEO) ਅਨਿੰਦਿਤਾ ਮਿੱਤਰਾ ਦੀ ਕਾਂਗਰਸ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ, ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਤਾਰੀਫ਼ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਹਿਰੀ ਸੋਧ (SIR) ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ 117 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
2.01 ਕਰੋੜ ਵੋਟਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀ
ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 2,01,00,727 ਵੋਟਰ ਦਰਜ ਹਨ। 13 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਡਰਾਫਟ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 1,93,94,435 ਸੀ — ਯਾਨੀ ਦਾਅਵੇ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ 3.64 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 7,97,263 ਨਵੇਂ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਅੰਤਿਮ ਵੋਟਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ 1,03,76,026 ਪੁਰਸ਼, 97,24,195 ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ 506 ਤੀਜੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵੋਟਰ ਹਨ। CEO ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਪੀਆਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਚੋਣ ਅਮਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਲਗਭਗ 89,395 ਬੂਥ ਪੱਧਰੀ ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਸਰਤ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਚਾਰੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਰਸ਼ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕਲੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ SIR ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸਨ, ਪਰ ਹਰ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਦੇ CEO ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ। ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਜਾਂ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹਟਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਵੋਟਰ ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ।
ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੈੱਲ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਐਨ.ਕੇ. ਵਰਮਾ ਮੁਤਾਬਕ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਜਪਾ, ਕਾਂਗਰਸ, ‘ਆਪ’ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ — ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਸੂਚੀ ‘ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਜਤਾਇਆ ਅਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਮਿੱਤਰਾ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ।
‘ਆਪ’ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਫੈਰੀ ਸੋਫਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਜੂਨ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਹੀ SIR ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ CEO ਕੋਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 90,000 ਬੂਥ ਪੱਧਰੀ ਏਜੰਟਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੂਥ ਪੱਧਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀਆਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਕੇ ਸੋਧ ਦੇ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਸੀ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕਿੰਗਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ WhatsApp ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। CEO ਨੇ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਕਿ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਰਮ 6 ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰੀਫ਼ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੀ — ਵਿਆਪਕ SIR ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਤਾਰੀਫ਼ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹੈ — ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ SIR ਕਸਰਤ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਜੋਂ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ। ‘ਆਪ’ ਦੇ ਸੋਫਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ SIR ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ CEO ਕੋਲ ਉਠਾਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋਇਆ — ਤਾਰੀਫ਼ ਇਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕਿੰਗਰਾ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਸੋਧ ਕਸਰਤ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ SIR ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ — ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ CEO ਅਨਿੰਦਿਤਾ ਮਿੱਤਰਾ ਨੇ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ SIR ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਾ ਚੋਣ ਅਮਲੇ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ‘ਤੇ ਇੱਕਮਤ ਹੋਣਾ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
