ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਸਿਰਮੌਰ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਚੋਣ ਕੱਲ੍ਹ, 20 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਾਲ ’ਚ ਸੱਦੀ ਗਈ ਜਨਰਲ ਹਾਊਸ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਇਜਲਾਸ ’ਚ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮੇਤ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਡਵੋਕੇਟ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਛੇਵੀਂ ਵਾਰ ਕੁਰਸੀ ਦੀ ਦੌੜ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਮੰਨੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਧਾਮੀ ਦੇ ਪੱਖ ’ਚ ਪਲੜਾ ਭਾਰੀ ਕਿਉਂ?
ਧਾਮੀ 29 ਨਵੰਬਰ 2021 ਤੋਂ SGPC ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ 2025 ’ਚ ਉਹ ਪੰਜਵੀਂ ਵਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ — ਉਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 136 ਵੋਟਾਂ ’ਚੋਂ 117 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮਿੱਠੂ ਸਿੰਘ ਕਾਹਨੇਕੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 18 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੋਟ ਰੱਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਊਸ ’ਚ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਬਾਦਲ) ਦਾ ਬਹੁਮਤ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਧਾਮੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਾਰ ਚੋਣ ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2024 ’ਚ ਹੋਈ ਚੋਣ ’ਚ ਧਾਮੀ ਨੇ 107 ਵੋਟਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 33 ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ।
ਬਾਈਕਾਟ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਰੋਸ
ਇਸ ਚੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ’ਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ 20 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਇਜਲਾਸ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੋਣ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਸੰਸਦ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਮੰਗ-ਪੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਗ SGPC ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਜਲਦੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ SGPC ਦੀ ਆਮ ਚੋਣ ਕਰੀਬ 15 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ — ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ 2011 ’ਚ ਹੋਈ ਸੀ — ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਸਥਾ ’ਚ ਭਾਈ-ਭਤੀਜਾਵਾਦ ਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਊਸ ਦਾ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 2021 ’ਚ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਵੀਂ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੇ ਧਾਮੀ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ
ਚੋਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਪਹਿਲਾਂ, 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਸਾਬਕਾ SGPC ਪ੍ਰਧਾਨ ਬੀਬੀ ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਬਾਦਲ) ’ਚ ਮੁੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਖ਼ੁਦ ਬੇਗੋਵਾਲ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਜਗੀਰ ਕੌਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ — 1999-2000, 2004-05 ਤੇ 2020-21 — SGPC ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਬਾਦਲ ਧੜੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਧਾਮੀ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਖ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਫਰਵਰੀ 2025 ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਪਰ SGPC ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। SGPC ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 15 ਨਵੰਬਰ 1920 ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਧਾਰ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ 1925 ਤਹਿਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ।
SGPC ਦਾ ਜਨਰਲ ਹਾਊਸ ਕੁੱਲ 191 ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਹੈ — 170 ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰ, 15 ਸਹਿ-ਚੁਣੇ ਮੈਂਬਰ ਤੇ 6 ਗੈਰ-ਵੋਟਿੰਗ ਅਹੁਦੇਦਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਪੰਜ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੀ ਚੋਣ ’ਚ ਸਿਰਫ਼ 136 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਹੀ ਵੋਟ ਪਾਈ ਸੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਇਜਲਾਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਬਾਦਲ ਧੜਾ SGPC ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਿਰੋਧ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 2027 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਚੋਣ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲਈ ਅਹਿਮ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ SGPC ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਮੁਖੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ’ਚ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




[…] ਕੱਲ੍ਹ SGPC ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਚੋਣ! ਧਾਮੀ ਛੇਵੀਂ ਵਾਰ ਕ… […]
[…] ਕੱਲ੍ਹ SGPC ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਚੋਣ! ਧਾਮੀ ਛੇਵੀਂ ਵਾਰ ਕ… […]
[…] ਕੱਲ੍ਹ SGPC ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਚੋਣ! ਧਾਮੀ ਛੇਵੀਂ ਵਾਰ ਕ… […]