ਅੱਜ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ’ਚ 9ਵਾਂ ਕੌਮੀ ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਿਵਸ (National Naturopathy Day) ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਕੌਮੀ ਸਮਾਗਮ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਨਾਗਮੰਗਲਾ ਸਥਿਤ ਕੇਂਦਰੀ ਯੋਗ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨ (CRIYN) ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ — ‘ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ, ਸਵਸਥ ਭਾਰਤ’। ਸੰਦੇਸ਼ ਸਿੱਧਾ ਹੈ — ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਬਚਾਅ, ਜਿਸਦਾ ਰਸਤਾ ਸਹੀ ਖ਼ੁਰਾਕ, ਗਤੀਵਿਧੀ, ਯੋਗ ਤੇ ਤਣਾਅ-ਮੁਕਤ ਜੀਵਨ ’ਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ: ਮੋਟਾਪਾ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ ਦਿਵਸ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਮੋਟਾਪੇ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ’ਤੇ ਹੈ। ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ, ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ, ਜੰਕ ਫ਼ੂਡ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਮੋਟਾਪਾ, ਸ਼ੂਗਰ ਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਹੀ ਖ਼ੁਰਾਕ, ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ, ਯੋਗ ਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ, ਸਿਹਤ ਕੈਂਪ ਤੇ ਭੋਜਨ ਮੇਲੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਸ ਦਿਵਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 18 ਨਵੰਬਰ 1945 ਨੂੰ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਪੁਣੇ ਸਥਿਤ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਨੇਚਰ ਕਿਓਰ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਟਰੱਸਟ ਦੇ ਆਜੀਵਨ ਚੇਅਰਮੈਨ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਯੁਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 2018 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕੌਮੀ ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ, ਯੋਗ, ਯੂਨਾਨੀ, ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਹੋਮਿਓਪੈਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਯੁਸ਼ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਣੇ ਸਥਿਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਨੈਚਰੋਪੈਥੀ (NIN) ਨਿਸਰਗ ਗ੍ਰਾਮ ’ਚ 250 ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਹਸਪਤਾਲ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸ ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ: ਹਰ ਵਰਗ ਤੱਕ ਸੰਦੇਸ਼
ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ’ਚ ਸਮਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਦਸ ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ — ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ‘ਮਦਰ ਨੇਚਰ’, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ‘ਸਵਸਥ ਮਹਿਲਾ’, ਫ਼ੌਜੀ ਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ‘ਫਿੱਟ ਫੋਰਸ’, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ‘ਹੈਲਦੀ ਕੈਂਪਸ’, ਕੰਮਕਾਜੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ‘ਹੈਲਦੀ ਵਰਕਪਲੇਸ’, ਡਰਾਈਵਰਾਂ ਲਈ ‘ਸੇਫ਼ ਜਰਨੀ’, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ‘ਗੋਲਡਨ ਵੈੱਲਨੈੱਸ’, ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ‘ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਕਿਸਾਨ’। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 50 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜ ਖੋਜ ਪਰਿਸ਼ਦਾਂ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025–26 ’ਚ ਮਿਲ ਕੇ 653 ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ’ਚ ਅਪਣਾਉਣ ਯੋਗ 5 ਆਸਾਨ ਆਦਤਾਂ
ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਸਾਧਾਰਨ ਹੈ — ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣਾ। ਪਹਿਲੀ ਆਦਤ ਹੈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ੁਰਾਕ: ਥਾਲੀ ’ਚ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ, ਦਾਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਫਲ, ਤਲੇ-ਭੁੰਨੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਦੂਰ। ਦੂਜੀ ਹੈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਮਿੰਟ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ — ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਜਾਂ ਯੋਗ। ਤੀਜੀ ਹੈ 7–8 ਘੰਟੇ ਦੀ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ। ਚੌਥੀ ਹੈ ਤਣਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ — ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਜਾਂ ਧਿਆਨ। ਪੰਜਵੀਂ ਹੈ ਕਾਫ਼ੀ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ। ਇਹ ਆਦਤਾਂ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਚਾਅ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਕੁਦਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦਿਵਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਬਦਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਸਲੀ ਬਦਲਾਅ ਘਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਅੱਜ ਤੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਆਦਤ ਅਪਣਾ ਕੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਨਵੀਂ ਖ਼ੁਰਾਕ, ਵਰਤ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਉਪਚਾਰ ਅਪਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ। ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ — ਸਹੀ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਹੈ।




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ