ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ’ਚ 27 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸਮਾਰੋਹ ’ਚ ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ’ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਹੈ — ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸਰਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਰਸਮੀ ਸੱਦਾ-ਪੱਤਰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੱਦਾ ਕਿਸ ਵੱਲੋਂ, ਕੀ ਹੈ ਸੰਮੇਲਨ
ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਮੁਤਾਬਕ 25 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਾਲਾ ਸੱਦਾ-ਪੱਤਰ ‘ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਚਾਰ’ ਨਾਮੀ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਬਾਬਾ ਬਸ਼ੀਰ ਹੁਸੈਨ ਨਜਮੀ ਦੇ ਵੀ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹਨ। ਵਰਲਡ ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ 27 ਤੋਂ 29 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਲਾਹੌਰ ’ਚ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ’ਚ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ, ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਕਲਾਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਮਾਨ ਨੇ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ’ਚ ਖ਼ੁਦ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵੀਜ਼ੇ ’ਤੇ ਕੀ ਕਿਹਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਸੱਜਾਦ ਹੈਦਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਬ੍ਰੀਫ਼ਿੰਗ ’ਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਮਾਨ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਣ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਮਾਨ ਨੂੰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬਾਈ ਮੰਤਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਅਰੋੜਾ ਨੇ ਵੀ ਮਾਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹੀ ਅਸਲੀ ਰੁਕਾਵਟ
ਮਾਨ ਨੇ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ’ਚ ਹੀ ਸ਼ੰਕਾ ਜਤਾਈ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰਾਂਸ ਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ’ਚ ਜਾਣ ਦੀ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮਾਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ — ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਹੁਣ ਰਸਮੀ ਸੱਦੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੇਂਦਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਕਿਸੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ’ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਬੰਦ ਲਾਂਘਾ
ਮਾਨ ਨੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਇੱਛਾ ਵੀ ਜਤਾਈ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ। ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਲਾਂਘਾ ਭਾਰਤੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ 7 ਮਈ 2025 ਤੋਂ ਬੰਦ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਗਾਮ ਹਮਲੇ ਮਗਰੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ’ਚ ਨੌਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਦੋਵਾਂ ਪੰਜਾਬਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਬਣੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਬੰਧ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹਨ — ਜੇ ਮਾਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਰਲੱਭ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਸੰਪਰਕ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੁਣ ਰਸਮੀ ਸੱਦੇ ’ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਚਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰਸਮੀ ਚਿੱਠੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮੰਗਣੀ ਪਵੇਗੀ — ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਮਾਨ 27 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮੰਚ ’ਤੇ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਸਿਰਫ਼ 17 ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਸਾਫ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




[…] […]
[…] […]