Parminder Singh 
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੁਕਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ 35 ਸਾਲਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ 25 ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਭੰਮੇ ਕਲਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਸਕਾਰ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਮੈਂਬਰ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਣਗੇ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਤਾਜ਼ਾ ਅਰਜ਼ੀ ’ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਿਆ ਹੈ।
ਮਾਂ-ਪਤਨੀ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ’ਤੇ ਪਲਟਿਆ ਫ਼ੈਸਲਾ
ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸਸਕਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੁਕਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਰ ਬਣਾਏ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਪਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸੀ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਵਕੀਲ ਚੰਚਲ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ’ਤੇ ਸਸਕਾਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਦਲਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਸ਼ ਰਾਤ ਕਰੀਬ 2 ਵਜੇ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਾਲੇ ਹੁਕਮ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਤਾਈ ਸੀ।
ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ’ਚ ਦੂਜਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਮੁਕੰਮਲ
ਜਸਟਿਸ ਸੰਜੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ’ਤੇ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਵੇਖ ਕੇ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਜਾਂਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਨਸਾ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਤਸਦੀਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ਦੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਔਟੋਪਸੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰੇ 11.30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 1.40 ਵਜੇ ਤੱਕ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਕੀਤਾ। ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਹਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਰਾਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਏਮਜ਼, ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਇੱਕ ਮੌਤ, ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ
ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਭੈਣ ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਾ ਕੇ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ, ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਸਨੀਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜੋ ਲਾਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਵਿੱਚ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਤਲ ਦਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮਾਨੰਦ ਪਿੰਡ ਕੋਲ ਖੇਤ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਜਾਣਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਸਕਾਰ ਇੱਕ ਹੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਸਕਾਰ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਧਿਰ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਜੋ ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਵੇ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਕਰੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ, ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਸੰਗਠਨ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਦਖਲ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਸ਼ ਲਿਜਾਣ ਅਤੇ ਸਸਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਅਤੇ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰਤ ਲਿਖਤੀ ਹੁਕਮ ਅਜੇ ਆਉਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ
ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਭੰਮੇ ਕਲਾਂ ਦਾ ਦਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੱਕੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਪੱਖ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ। ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ’ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸੇ ਵਿਵਾਦ ਕਰਕੇ ਭੈਣ ਅਮਰਜੀਤ ਕੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਸਸਕਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਹ ਹੁਕਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਨਸਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟੇ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਇਸੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭੰਮੇ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਸਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਪੀਜੀਆਈਐਮਈਆਰ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ’ਤੇ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਉਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ 5 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ’ਤੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਸੁਣਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ