Parminder Singh 
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ — ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ INDIA ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਨਿਵਾਸ ’ਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ‘ਜਨਤਕ ਮਹਾਭਿਯੋਗ’ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸਾਬਕਾ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸਪੀਕਰ ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖੜਗੇ ਨੇ ਮਤਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ, ਸੋਨੀਆ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਗਾਂਧੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਰੋਧੀ ਆਗੂ, ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਾਗਰਿਕ ਵੀ ਇਸ ਮੌਕੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ’ਚ ਕੀ ਹੋਇਆ
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਮਾਕ ਸੰਸਦੀ ਫਾਰਮੈਟ ’ਚ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਮੀਰਾ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ’ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭਾ ਇਸ ਲਈ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਯੋਗ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਵੋਟਰ ਦਾ ਵੋਟ ਦਾ ਹੱਕ ਖੋਹਣਾ ਵੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਖੜਗੇ ਨੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਹਾਭਿਯੋਗ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਲਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਰੱਖੀਆਂ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰੀਬ 21 ਵਿਰੋਧੀ ਦਲਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਕਾਂਗਰਸ, ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਪਾਰਟੀ, ਤ੍ਰਿਣਮੂਲ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ (ਯੂਬੀਟੀ) ਵਰਗੇ ਦਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਦੋਸ਼ ਕੀ ਹਨ
INDIA ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦੋਸ਼ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਹਿਨ ਸੋਧ (SIR) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸੋਧ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਯੋਗ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੂਚੀਆਂ ਤੋਂ ਹਟਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ‘ਵੋਟ ਚੋਰੀ’ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਹਨ; ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਧ ਦਾ ਮਕਸਦ ਡੁਪਲੀਕੇਟ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਅਤੇ ਥਾਂ ਬਦਲ ਚੁੱਕੇ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਐਂਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਹਾਭਿਯੋਗ ਨਹੀਂ
ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਖੜਗੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੋਈ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮਹਾਭਿਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ’ਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਹੁਮਤ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਖੁਦ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ — ਭਾਵ, ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇਣਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਦਿਨ ਟਲਿਆ ਸੀ
ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਸਲ ’ਚ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਪਰ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਖੜਗੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਦੇ ਬਾਹਰ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ’ਚ ਬੈਠਣ ’ਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ’ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਂਗਰਸ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਜੈਰਾਮ ਰਮੇਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵੀਰਵਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਬੈਠਕ ’ਚ ਹੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਫਾਰਮੈਟ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਕੀ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ’ਚ ਚੋਣ ਸੂਚੀਆਂ ਅਤੇ SIR ’ਤੇ ਬਹਿਸ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਹਨ ਅਤੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਕੱਲ੍ਹ, 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ INDIA ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰੈਲੀ ’ਤੇ ਹਨ। ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਸਿਵਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਨੂੰ ਇਸ ਰੈਲੀ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਰੋਹਤਕ ’ਚ ਆਪਣਾ ‘ਲੋਕਤੰਤਰ ਬਚਾਓ’ ਮਾਰਚ ਵੀ ਐਲਾਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ