ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਜਪਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਮਨੋਜ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਗੜਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ’ਚ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਰਨਾਲਾ ’ਚ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (ਏਕਿਊਆਈ) 1,435 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਹੋ ਰਹੀ ਪਰਾਲੀ ਦੀ ਅੱਗ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਵਾ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਹੀ ਇਸ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੀ ਹਵਾ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵਿਗੜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ
ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਆਪ’ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਸੱਤਾ ’ਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਪਾਣੀ, ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਮੇਤ ਹਰ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹੀ ਸਿਲਸਿਲਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਸੀ, “30 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ।” ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਵਾ ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਆਏ ਨੇ — “ਤੁਸੀਂ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਓਗੇ, ਏਕਿਊਆਈ 1,435 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਵੀ ਏਕਿਊਆਈ 1,100, 900 ਅਤੇ 1,200 ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ’ਚ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਏਕਿਊਆਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 100 ਤੋਂ 187 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਹਾ, 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇਹ ਘੱਟ ਕੇ 60 ’ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਵਧ ਕੇ 3 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ 300 ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਇਸ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ਦਾ ਹਾਲ
ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਔਸਤ ਏਕਿਊਆਈ 391 ਦਰਜ ਹੋਇਆ, ਜੋ ‘ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ’ਚ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਗੰਭੀਰ’ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਏਕਿਊਆਈ 453 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 7 ਤੋਂ 9 ਨਵੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਵਾ ‘ਗੰਭੀਰ’ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ’ਚ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ’ਚ ਗਰੇਡਿਡ ਰਿਸਪਾਂਸ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ (ਗਰੈਪ) ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ 2 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ
ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 5 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਸੂਬੇ ’ਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੇ 2,787 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਇਕੱਲਾ 156 ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 914 ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਕੁੱਲ 46.10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚੋਂ 24.85 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਵਸੂਲੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਨੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਧਾਰਾ 223 ਤਹਿਤ 710 ਐੱਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨੇ ਅਤੇ 829 ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਮਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ’ਚ ‘ਲਾਲ ਐਂਟਰੀ’ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਨੇ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ — ਇਹੀ ਨੁਕਤਾ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨੂੰ ਉਲਝਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਧੂੰਏਂ ’ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਗਰਮ
ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਅੱਜ ਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਮੰਤਰੀ ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਪਰਾਲੀ ਬਾਰੇ ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗ਼ਲਤ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਆਪ’ ਆਗੂ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਮੋਹਾਲੀ ਤੱਕ ਏਕਿਊਆਈ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਯੰਤਰ ਲੈ ਕੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ’ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਯੰਤਰ ’ਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਤਰੀਕ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ‘ਆਪ’ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਸੰਜੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪਲਟਵਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਜਪਾ ’ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ।
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੀ, ਤਾਂ ‘ਆਪ’ ਖ਼ੁਦ ਪਰਾਲੀ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਦੀ ਸੀ — ਹੁਣ ਸੱਤਾ ’ਚ ਆ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਉਸੇ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਬਚਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਹੈ। ਇਹੀ ਦੁਵਿਧਾ ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਸਿਖ਼ਰਲਾ ਸਮਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਹਵਾ ਦਬਾਅ ’ਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੇਤ ਦੀ ਅੱਗ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਦਮਾਂ ’ਤੇ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੇਂਦਰ ਕੋਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇਗਾ ਜਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੂਬੇ ’ਤੇ ਹੀ ਛੱਡੇਗਾ — ਅਤੇ ਕੀ ‘ਆਪ’ ਤਿਵਾੜੀ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗੀ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




[…] […]
[…] […]
[…] […]