ਲੱਦਾਖ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਵੀਰਵਾਰ ਦਾ ਦਿਨ ਵੱਡੀਆਂ ਸੌਗਾਤਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹3,350 ਕਰੋੜ ਦੇ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਟਰਮਿਨਲ, ਜ਼ੰਸਕਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸੜਕ, ਪਣਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੈਟਰੋਗਲਿਫ਼ ਸੰਭਾਲ ਪਾਰਕ ਅਤੇ 40 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲ ਸੰਭਾਲ ਢਾਂਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੋਂ ਘੱਟ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਪੂੰਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਲੱਦਾਖ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਡੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਲੇਹ ‘ਚ ਨਵਾਂ ਏਅਰਪੋਰਟ ਟਰਮਿਨਲ — ਸਮਰੱਥਾ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਤੋਂ ਵੱਧ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸੌਗਾਤ ਲੇਹ ਦੇ ਕੁਸ਼ੋਕ ਬਕੁਲਾ ਰਿੰਪੋਛੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਨਵਾਂ ਪੈਸੰਜਰ ਟਰਮਿਨਲ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ₹640 ਕਰੋੜ ਖ਼ਰਚ ਹੋਏ ਹਨ। ਲਗਭਗ 23,800 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਇਹ ਆਧੁਨਿਕ ਟਰਮਿਨਲ ਸਾਲਾਨਾ 35 ਲੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰ ਸਕੇਗਾ — ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਸਿਰਫ਼ 10 ਲੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਓਥਰਮਲ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਬਨ ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਘੱਟ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਪਹਾੜੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਬੋਝ ਪਵੇਗਾ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲੱਦਾਖੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਲਾ ਦੀ ਝਲਕ ਵੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜ਼ੰਸਕਰ ‘ਚ 298 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਰਣਨੀਤਿਕ ਸੜਕ — ਫੌਜ ਤੇ ਆਮ ਲੋਕ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ
ਬਾਰਡਰ ਰੋਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (BRO) ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ 298 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਨਿਮਮੂ-ਪਾਦੁਮ-ਦਾਰਚਾ ਸੜਕ ਵੀ ਅੱਜ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਸੜਕ ਲੇਹ ਦੇ ਨਿਮਮੂ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਾਰਚਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ ਜ਼ੰਸਕਰ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ ਉੱਚਾਈ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿੰਕੁਨ ਲਾ ਦੱਰੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਲੱਦਾਖ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸ੍ਰੀਨਗਰ-ਲੇਹ ਅਤੇ ਮਨਾਲੀ-ਲੇਹ — ਦੋ ਹੀ ਮੁੱਖ ਰਾਹ ਸਨ; ਇਹ ਨਵਾਂ ਰਾਹ ਤੀਜਾ ਰਣਨੀਤਿਕ ਗਲਿਆਰਾ ਬਣੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਫੌਜ ਦੀ ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਬਲ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਜ਼ੰਸਕਰ ਦੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇਗੀ।
ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਵਿਰਾਸਤ
ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ 9 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਾ ਹਾਨੂ ਛੋਟਾ ਪਣਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ 66 ਕੇਵੀ ਦੀ ਦਹ-ਹਾਨੂ-ਖਾਲਤਸੀ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਲਾਈਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੁਧਾਰ ਆਵੇਗਾ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝਦੇ ਇਸ ਸੁੱਕੇ ਪਹਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਿਮ ਸਰੋਵਰ ਤਹਿਤ 40 ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਜਲਾਸ਼ੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ — ਇਹ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲਣ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਬਿਜਾਈ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟ, ਲੇਹ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੈਟਰੋਗਲਿਫ਼ ਸੰਭਾਲ ਪਾਰਕ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨੱਕਾਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਮਿਲੇਗੀ।
ਕਿਉਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਇਹ ਦਿਨ
2019 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਇਸੇ ਲੜੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕੜੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਲੇਹ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸਬ-ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵੀ ਤੈਅ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੇਹ ਐਪੈਕਸ ਬਾਡੀ ਅਤੇ ਕਾਰਗਿਲ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਅਲਾਇੰਸ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣੀ ਹੈ — ਯਾਨੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੰਗ-ਪੱਤਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ।
