ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਮਨੀਲਾ ’ਚ ਸਥਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ’ਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਇਸ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਮਾਗਮ ’ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ’ਚ ਨਵੇਂ ਭਵਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ 16 ਤੋਂ 18 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਮਨੀਲਾ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ 23ਵੇਂ ਆਸੀਆਨ-ਭਾਰਤ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਅਤੇ 21ਵੇਂ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ’ਚ ਵੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਬੇ ’ਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਦੂਰ ਹਨ।
ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ’ਚ ਸਮਾਗਮ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਸਮਾਗਮ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ’ਚ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਫਰਾਂਸਿਸ ਜੋਸਫ਼ ਐਸਕੁਡੇਰੋ ਅਤੇ ਮਨੀਲਾ ਦੇ ਮੇਅਰ ਫਰਾਂਸਿਸਕੋ ‘ਇਸਕੋ’ ਮੋਰੇਨੋ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਮੋਦੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ’ਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧੰਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ’ਚ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ’ਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਸਦੀ ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ, ਹੁਣ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਨਵਾਂ ਭਵਨ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਦੀ ਨੀਂਹ 1901 ’ਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ 1924 ’ਚ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ-ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚਕਾਰ ‘ਅਹਿਮ ਪੁਲ’ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 10,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ’ਚ ਪੰਜ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਆਧੁਨਿਕ ਭਵਨ ਬਣੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ’ਤੇ ਲੰਗਰ ਹਾਲ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਰਬਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 305 ਮਿਲੀਅਨ ਫਿਲੀਪੀਨ ਪੇਸੋ, ਯਾਨੀ ਕਰੀਬ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ, ਖ਼ਰਚ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਚੁੱਕਿਆ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਾਇਦਾ
ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਮਤਲਬ ਵੀ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਸਮੁੱਚੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ’ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੋਦੀ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਣਗਿਣਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਭਾਜਪਾ ਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ’ਚ 117 ’ਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 2 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਸਿੱਖ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਈ ਮਹੀਨੇ ਢਿੱਲੋਂ ਨੂੰ ਸੁਨੀਲ ਜਾਖੜ ਦੀ ਥਾਂ ਸੂਬਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਅਗਲੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਏਗੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ 117 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਚੋਣ ਲੜੇਗੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਲਾਂਘਾ, ਵੀਰ ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਅਤੇ 2021 ’ਚ ਕਾਬੁਲ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵਰਗੇ ਕਦਮਾਂ ’ਚ ਮੋਦੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਝਲਕਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਵਿਰਾਸਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਿਆਸਤ
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। 2021 ’ਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਓਰਾਕਾਂਡੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਮਤੂਆ ਵੋਟਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੋਦੀ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੌਰਿਆਂ ’ਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ‘ਵਿਕਾਸ ਵੀ, ਵਿਰਾਸਤ ਵੀ’ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਮਨੀਲਾ ਦਾ ਇਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ’ਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ — ਦੇਸ਼ ਭਰ ’ਚ ਹੁਣ 31 ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਮਨੀਲਾ ਦੌਰਾ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਆਸੀਆਨ-ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਉਧਰ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ’ਚ ਵਰਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ’ਚ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਭਵਨ ਅਗਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸੂਬੇ ’ਚ ਚੋਣਾਂ ਫਰਵਰੀ-ਮਾਰਚ 2027 ’ਚ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਿਆਸੀ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਣੀ ਤੈਅ ਹੈ।




[…] ਮਨੀਲਾ ’ਚ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦ… […]
[…] ਮਨੀਲਾ ’ਚ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਦੀ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦ… […]