Parminder Singh 
ਮਾਨਸਾ: ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ — ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਓਦੋਂ ਤੱਕ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਵੀਰਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਝੋਟਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਵਾਲਾ ਧਰਨਾ 10ਵੇਂ ਦਿਨ ’ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਝੋਟਾ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਮਾਰਚਰੀ ’ਚ ਹੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਟੈਂਡ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ — ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਣ, ਫਿਰ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ’ਤੇ ਫੈਸਲਾ। ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਚਰੀ ’ਚ ਰੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ’ਚ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਸੰਗਤ ਦੀ ਰਾਇ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਕੀ-ਕੀ ਹਨ?
ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ ਕੁਝ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਝੁਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਡੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਲਟਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ:
- ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਅਤੇ ਡੀਜੀਪੀ ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਦਾ ਅਸਤੀਫ਼ਾ — ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਅੜੀਅਲ ਮੰਗ।
- ਪੀਜੀਆਈ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਪੈਨਲ ਤੋਂ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ — ਸਥਾਨਕ ਡਾਕਟਰਾਂ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਪੀਜੀਆਈ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਪੈਨਲ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ — ਸਿਰਫ਼ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰਾਂ, ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਕਥਿਤ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਵੀ ਜਾਂਚ ਹੋਵੇ।
- ਮਾਨਸਾ ਦੇ 2 ਥਾਣੇਦਾਰਾਂ, ਇਕ ਡੀਐਸਪੀ ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦੀ ਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ — ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਡੀਐਸਪੀ, ਡਰੱਗ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਤੇ ਇਕ ਥਾਣੇਦਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
- ਝੋਟਾ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ — ਪਿੰਡ ਖਿਆਲਾ ਕਲਾਂ ’ਚ ਉਸਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਬੁੱਤ ਅਤੇ ਇਕ ਟਰਾਮਾ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ।
10 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਧਰਨਾ — ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਇਆ
13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨੇੜਲੇ ਤ੍ਰਿਕੋਣੀ ਅਤੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਾਹਰ ਧਰਨੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:
- 13 ਅਕਤੂਬਰ: ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਭੀੜ-ਭਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਇਕ ਦਵਾਈ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ’ਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਲਾਈਵ ਦੌਰਾਨ ਝੋਟਾ ਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ।
- 15 ਅਕਤੂਬਰ: ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸੱਦੇ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਥਾਈਂ-ਥਾਈਂ ਬੰਦ; ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ, ਕਿਸਾਨ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ।
- 16 ਅਕਤੂਬਰ: ਅਦਾਕਾਰਾ ਨੀਰੂ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ਰੋਕੀ; ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ਼ ਖੜ੍ਹਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
- 20 ਅਕਤੂਬਰ: ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜਾਂਚ ਸੀਬੀਆਈ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ; ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
- 22-23 ਅਕਤੂਬਰ: ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਐਫਆਈਆਰ ਦੀ ਮੰਗ; ਹੁਣ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ’ਤੇ ਪੱਕਾ ਇਨਕਾਰ।
ਝੋਟਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਾਂ ਮਨਵਾਈਆਂ ਜਾਣ, ਫਿਰ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ’ਚ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਵੇਗਾ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਕੌਣ ਸਨ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ?
ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਮਾਨਸਾ ਇਲਾਕੇ ’ਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਚਿਹਰਾ ਸਨ। ਉਹ ਕੈਮਿਸਟ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸਨ। 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਉਹ ਫੇਸਬੁੱਕ ਲਾਈਵ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੂੰ ਨਸ਼ੀਲੀ ਦਵਾਈ ਵੇਚਣ ’ਤੇ ਦੁਕਾਨ ਮਾਲਕ ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ — ਇਸੇ ਵਿਵਾਦ ’ਚ ਗੋਲੀ ਚੱਲ ਗਈ। ਮੁੱਖ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਲਾਸਰ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਹੱਤਿਆ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਫਾਰਮਾ-ਡਰੱਗ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਸਦੀ ਲੜਾਈ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਮਿਲਿਆ, ਕੀ ਬਾਕੀ ਹੈ?
ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ’ਚੋਂ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਮੰਨੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ — ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਡੀਐਸਪੀ, ਡਰੱਗ ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਅਤੇ ਇਕ ਥਾਣੇਦਾਰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ ਦੀ ਮੰਗ ’ਤੇ ਅੜਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ — ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਤ ਹੈ — ਹਾਲੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਇਸੇ ’ਤੇ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਅਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਰਾਹੀਂ ਧਰਨਾਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਜਾਂਚ ’ਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੰਗਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਲਾਸ਼ ਮਾਰਚਰੀ ’ਚ ਹੀ ਰਹੇਗੀ — ਮਤਲਬ ਇਹ ਮਸਲਾ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ’ਚ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ