ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜੀ ਦਾ ਅਸਰ ਅੱਜ (12 ਨਵੰਬਰ) ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਚ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਕ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਦਿਨ ਭਰ ਧੁੰਦ-ਧੂੰਆਂ ਛਾਇਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 29–30 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਰਿਹਾ। ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ 12 ਅਤੇ 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਲਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 13 ਨਵੰਬਰ ਇਸ ਮੌਸਮੀ ਸਿਲਸਿਲੇ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ ਹੋਵੇਗਾ — ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 14 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦਾ ਮੌਸਮ ਕਿਵੇਂ ਰਿਹਾ
IMD ਦੇ 12 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਬੁਲੇਟਿਨ ਮੁਤਾਬਕ ਪਿਛਲੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ‘ਚ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਕ ਰਿਹਾ। ਪੰਜਾਬ ‘ਚ 5 ਤੋਂ 11 ਨਵੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੋਈ — ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਆਮ ਔਸਤ 0.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ‘ਚ ਅੱਜ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 29, ਜਲੰਧਰ 29 ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ 29 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਿਹਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 18–19 ਡਿਗਰੀ ਦਰਜ ਹੋਇਆ। ਦਿਨ ਭਰ ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀ ਧੁੰਦ (smoky haze) ਛਾਈ ਰਹੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਹਲਕੀ, 5–6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲੀ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨ, 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅੱਜ ਰਾਤ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗੀ
ਅੱਜ ਰਾਤ ਮੌਸਮ ਬੱਦਲਵਾਈ ਵਾਲਾ ਰਹੇਗਾ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਚ ਸ਼ਾਮ 5:30 ਵਜੇ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ 26 ਡਿਗਰੀ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਤ 10:30 ਵਜੇ ਤੱਕ 21 ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ 4:30 ਵਜੇ ਤੱਕ 19 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਿਰਫ਼ 1–7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ, ਮਤਲਬ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਉਮੀਦ ਲਗਭਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਨਮੀ 57 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 79 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਠੰਢ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਵਧੇਗਾ। ਹਵਾ ਹਲਕੀ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ 5–6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲੇਗੀ। ਰਾਤ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਲਕੀ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਧੁੰਦ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਵਾਹਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਖ਼ਾਸ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤੋ।
ਕੱਲ੍ਹ 13 ਨਵੰਬਰ — ਸ਼ਹਿਰ-ਵਾਰ ਤਾਪਮਾਨ
ਕੱਲ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ‘ਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 30 ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 19 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ-ਵਾਰ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 30 ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ 20 ਡਿਗਰੀ, ਬੱਦਲਵਾਈ ਰਹੇਗੀ; ਲੁਧਿਆਣਾ ‘ਚ 30/19 ਡਿਗਰੀ; ਜਲੰਧਰ ‘ਚ 30/19 ਡਿਗਰੀ। IMD ਦੇ ਐਗਰੋਮੈਟ ਬੁਲੇਟਿਨ ਮੁਤਾਬਕ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਚ 13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ 27 ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੱਲ੍ਹ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਿਰਫ਼ 8–10 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਦਿਨ ਸੁੱਕਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਦਿਨ ‘ਚ ਬੱਦਲ ਛਾਏ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਮੌਸਮ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਲੱਗੇਗਾ।
ਬਾਰਿਸ਼ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
IMD ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬੁਲੇਟਿਨ ਮੁਤਾਬਕ 12–13 ਨਵੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਹਲਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ-ਦੋ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ। ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕੋਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਐਗਰੋਮੈਟ ਬੁਲੇਟਿਨ ‘ਚ 12 ਨਵੰਬਰ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ ‘NIL’ ਦਰਜ ਹੈ। 14 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ‘ਚ ਮੌਸਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ਕ ਰਹੇਗਾ। ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ — ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ‘ਚ ਭਾਰੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਦਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਹਲਕਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ‘ਚ 13 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇੱਕ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੌਸਮ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।
ਧੁੰਦ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ
ਧੁੰਦ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (CPCB) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲੁਧਿਆਣਾ ‘ਚ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕ (AQI) 409 (ਗੰਭੀਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ‘ਚ 350 (ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ) ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਦੋਵਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ PM2.5 ਹੈ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੰਦ ‘ਚ ਧੂੰਆਂ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਰ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨੋ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੈਰ ਧੁੱਪ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਰੋ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਇਹ ਸਿਲਸਿਲਾ ਕਿਉਂ ਆਇਆ
ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜੀ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਵੱਲੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹਵਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਦੀਆਂ ‘ਚ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ‘ਚ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ‘ਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ‘ਚ ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਇਹੀ ਹੋਇਆ — ਗੜਬੜੀ 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਹੋਈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ‘ਚ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਸੀਮਤ ਰਿਹਾ। IMD ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ 13–19 ਨਵੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਪਰ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ 20–26 ਨਵੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ ਆਮ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਰਹੇਗਾ। ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਟਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਕਾਰਨ ਹਵਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਧੁੰਦ-ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ
IMD ਐਗਰੋਮੈਟ ਬੁਲੇਟਿਨ ਮੁਤਾਬਕ 12–13 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਹਲਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੌਸਮ ਖੁਸ਼ਕ ਰਹੇਗਾ। ਕਿਸਾਨ ਵੀਰ ਕਟਾਈ ਹੋਈ ਫ਼ਸਲ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਅਨਾਜ ਬਾਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਣ। ਸਵੇਰ ਦੀ ਧੁੰਦ ‘ਚ ਸਿੰਚਾਈ ਜਾਂ ਸਪਰੇਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ — ਧੁੰਦ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਕੀਤੀ ਸਪਰੇਅ ਦਾ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਾਪਮਾਨ 15–16 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲਾਂ ‘ਤੇ ਤ੍ਰੇਲ ਦਾ ਅਸਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਖੇਤਾਂ ‘ਚ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
14 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਰਹੇਗਾ। ਸਵੇਰੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਲਕੀ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਧੁੰਦ ਪੈਂਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਦਿਨ ‘ਚ ਧੁੱਪ ਨਿਕਲੇਗੀ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ‘ਚ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। IMD ਦਾ ਅਗਲਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਬੁਲੇਟਿਨ 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ‘ਚ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗੀ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




[…] […]