ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਲਈ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਦਿਨ ਦੋਹਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 22 ਸਾਲਾ ਖਿਡਾਰੀ ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਫਿਲਿਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਓਜ਼ਾਮਿਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਖੇਡੀ ਗਈ 7ਵੀਂ ASEAN Plus ਇੰਡੀਵਿਜੁਅਲ ਓਪਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 100ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਉਹ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਪਹਿਲੀ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਪਸੀ
ਅਨੁਜ ਦੀ ਇਹ ਜਿੱਤ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਦੌਰ ’ਚ ਉਹ ਫਿਲਿਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਅਰਕਾ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਜਿਆਨ ਕਾਰਲੋ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ। ਪਰ ਇਸ ਹਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਤੋੜਿਆ — ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਅੱਠ ਦੌਰਾਂ ’ਚੋਂ ਸੱਤ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ ਦੌਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕਰ ਲਿਆ। ਨੌਂ ਦੌਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸੱਤ ਅੰਕ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਗੁਏਨ ਡਕ ਹੋਆ 6.5 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਫਿਲਿਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਨੂਰੀ ਅਲੇਖਾਈਨ ਛੇ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਤੀਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਹੇ।
ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਅਨੁਜ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ — ਇਹ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਖਿਡਾਰੀ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: 1988 ਤੋਂ 2026 ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਸਫ਼ਰ ’ਚ ਇਹ 100 ਦਾ ਅੰਕੜਾ 38 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। 1988 ’ਚ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਆਨੰਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਅਨੁਜ ਨਾਲ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 100 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਚੌਥਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ 100 ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਹਨ।
ਅਨੁਜ 2026 ’ਚ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਨੌਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਵੀ. ਐਸ. ਰਤਨਾਵੇਲ ਭਾਰਤ ਦੇ 99ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣੇ ਸਨ। ਅਨੁਜ ਨੇ 2020 ’ਚ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਮਾਸਟਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਉਹ ਸਿਖਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ। ਪੰਜ ਵਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਚੈਂਪੀਅਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਆਨੰਦ ਨੇ ਅਨੁਜ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸ਼ਤਰੰਜ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਨਾਰੰਗ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਨਾਤਾ
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਵੀ ਗਹਿਰਾ ਨਾਤਾ ਹੈ। ਅਨੁਜ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (LPU) ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ’ਚ B.Tech ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਰਾਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹੈ — ਖੇਡ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਅਨੁਜ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦਾ ਅਗਲਾ ਟੀਚਾ 200 ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ। ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਨਾਰੰਗ ਨੇ ਇਹ ਟੀਚਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ’ਚ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ — ਸਿਰਫ਼ 2026 ’ਚ ਹੀ ਨੌਂ — ਇਹ ਟੀਚਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਰ ਹੁਣ ਸੈਂਕੜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਹਮੇਸ਼ਾ 100ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਰਹੇਗਾ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ