Parminder Singh 
ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਥਾਲੀ ਰੱਖੀ, ਸੋਫ਼ੇ ’ਤੇ ਬੈਠੇ, ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਟੀਵੀ ਚਾਲੂ। ਪਰ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰਾਂ (ਐਂਡੋਕ੍ਰਾਈਨੋਲੋਜਿਸਟਾਂ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਇਹ ਸੁਸਤ ਘੜੀ ਹੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 10 ਤੋਂ 15 ਮਿੰਟ ਦੀ ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਉਛਾਲ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਗਰ ’ਤੇ ਅਸਰ: ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਨੂੰ ਚੂਸ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ੂਨ ’ਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ (ਸ਼ੂਗਰ) ਵਧਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਹਾਰਮੋਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈੱਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਰ ਕਰਨ ’ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਸੁੰਗੜਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਊਰਜਾ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਇਨਸੁਲਿਨ ’ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਭਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸੈਰ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਉਛਾਲ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ। ਓਟਾਗੋ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ’ਚ ਟਾਈਪ-2 ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ 41 ਬਾਲਗਾਂ ’ਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੈਰ, ਦਿਨ ’ਚ ਇੱਕ ਵਾਰ 30 ਮਿੰਟ ਦੀ ਸੈਰ ਨਾਲੋਂ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਬੂ ’ਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ — ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਫ਼ਾਇਦਾ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿਸਿਆ।
ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ: ਦੋਹਰਾ ਫ਼ਾਇਦਾ
ਹਲਕੀ ਸੈਰ ਪੇਟ ਅਤੇ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਹਰਕਤ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀਪਨ, ਫੁੱਲਣਾ, ਕਬਜ਼ ਤੇ ਐਸਿਡਿਟੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਲੋਮਾ ਲਿੰਡਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਹੈਲਥ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਖਾਣੇ ਤੋਂ 10 ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸੈਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ: ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਤੇਜ਼ ਦੌੜ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ — ਹਲਕੀ, ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹੀ ਸਹੀ ਹੈ। ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਤੋੜਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੈਰ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਦਾਇਰੇ ’ਚ ਲਿਆ ਕੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵੀ ਸੁਧਾਰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਸ਼ਾਮ ਹੀ ਕਿਉਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੈ
ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿਨ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਘੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਉੱਪਰੋਂ ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਖਾਣਾ ਅਕਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੈਰ ’ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੈਰ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ: ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ
ਅੱਜ ਰਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਯਮ ਬਣਾਓ: ਖਾਣੇ ਤੋਂ 10–30 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ, 10–15 ਮਿੰਟ ਦੀ ਹਲਕੀ ਸੈਰ — ਨਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼, ਨਾ ਬਹੁਤ ਹੌਲੀ। ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਘਰ ’ਚ ਹੀ ਟਹਿਲਣਾ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ ਵੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੂਗਰ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨਸੁਲਿਨ ਜਾਂ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਦਿਲ, ਗੋਡਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੀ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੁਟੀਨ ’ਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੈਰ ਦੌਰਾਨ ਛਾਤੀ ’ਚ ਦਰਦ, ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਰੁਕੋ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਓ।
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ