Parminder Singh 
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ — ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪੋਰਟਲ (NSP) ‘ਤੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕ ਸਿਰਫ਼ 3 ਦਿਨ ਦੂਰ ਹੈ। 31 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਵਿੱਚ AICTE ਦੀਆਂ ਦੋ ਖ਼ਾਸ ਸਕੀਮਾਂ — ਸਾਖਸ਼ਮ (Saksham) ਅਤੇ ਸਵਨਾਥ (Swanath) — ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਉੱਚਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਯੋਜਨਾ (PM-USP) ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਸਕੀਮ (CSSS) ਦੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ (renewal) ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਜੇ ਅਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ — ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਭੀੜ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਖਸ਼ਮ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ: ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ₹50,000 ਸਾਲਾਨਾ
ਸਾਖਸ਼ਮ ਸਕੀਮ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਚੁਣੇ ਗਏ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ₹50,000 ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਟਿਊਸ਼ਨ ਫ਼ੀਸ, ਕਿਤਾਬਾਂ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਕਮ DBT ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹਨ: ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਸਮਰੱਥ ਅਥਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਸਾਰੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ₹8 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ AICTE ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਜਾਂ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੋਰਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਲੈਟਰਲ ਐਂਟਰੀ ਰਾਹੀਂ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ UDID ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ NSP ‘ਤੇ ਫਾਰਮ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧੇਗਾ।
ਸਵਨਾਥ ਸਕੀਮ: ਅਨਾਥ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਦਦ
ਸਵਨਾਥ ਸਕੀਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਝੱਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਨਾਥ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾ ਜਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ ਜਾਂ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਵਿਆਂਗ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ₹50,000 ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ ਕੁੱਲ 2,000 ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਡਿਗਰੀ ਲਈ 1,000 ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮਾ ਲਈ 1,000। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਇੱਥੇ ਵੀ ₹8 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਸਾਖਸ਼ਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫ਼ਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਵਨਾਥ ਲਈ ਕੋਰਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ, ਦੂਜੇ, ਤੀਜੇ ਜਾਂ ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਦਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਭ ਸਿਰਫ਼ ਕੋਰਸ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੇਂਦਰੀ, ਰਾਜ ਜਾਂ AICTE ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
PM-USP CSSS: ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਵੀ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ
ਤੀਜੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ PM-USP ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤਰ ਸਕੀਮ (CSSS) ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਲੈ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। 2026-27 ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ 31 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਮਾਰਕਸ਼ੀਟ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੀ ਰਕਮ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਪੱਧਰ ਮੁਤਾਬਕ ਬਦਲਦੀ ਹੈ: ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ₹12,000 ਸਾਲਾਨਾ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਜਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਕੋਰਸਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ-ਪੰਜਵੇਂ ਸਾਲ ਲਈ ₹20,000 ਸਾਲਾਨਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ₹4.5 ਲੱਖ ਹੈ। ਇੱਕ ਗੱਲ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ: 2026-27 ਲਈ ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਨਵੀਆਂ (fresh) ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਅਜੇ ਐਲਾਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਐਲਾਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਰਵਾ ਲੈਣ।
ਅਰਜ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਹੈ: OTR ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਫਾਈਨਲ ਸਬਮਿਟ ਤੱਕ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ NSP ‘ਤੇ ਵਨ ਟਾਈਮ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (OTR) ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਧਾਰ ਅਧਾਰਤ ਫੇਸ ਅਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ 14 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਵਿਲੱਖਣ ਨੰਬਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ OTR ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਲਾਗਇਨ ਕਰਕੇ ਸਹੀ ਸਕੀਮ ਚੁਣੋ, ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ ਭਰੋ ਅਤੇ ਮੰਗੇ ਗਏ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਪਲੋਡ ਕਰੋ। ਫਾਰਮ ਫਾਈਨਲ ਸਬਮਿਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰ ਵੇਰਵਾ ਦੋ ਵਾਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਬਮਿਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਬਮਿਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ — ਉਸ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ। ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ DBT ਅਟਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੇਸ ਅਥੈਂਟੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਆਵੇ ਤਾਂ AadhaarFaceRD ਐਪ ਅਪਡੇਟ ਕਰਕੇ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਨਲਾਕ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਜੂਨ ਤੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਪੋਰਟਲ, ਹੁਣ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ
NSP ਪੋਰਟਲ 2026-27 ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ 1 ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। AICTE ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਸਕੀਮਾਂ — ਪ੍ਰਗਤੀ (ਲੜਕੀਆਂ ਲਈ), ਸਾਖਸ਼ਮ ਅਤੇ ਸਵਨਾਥ — ਹਰ ਇੱਕ ₹50,000 ਸਾਲਾਨਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਗਤੀ, NMMSS ਅਤੇ ਲੇਬਰ ਵੈਲਫ਼ੇਅਰ ਸਕੀਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸਕੀਮਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਘੱਟ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
31 ਅਕਤੂਬਰ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕ ਹੈ — ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਥਾ ਤਸਦੀਕ 15 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ/ਰਾਜ ਪੱਧਰ ਦੀ ਤਸਦੀਕ 30 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗੀ। ਜਲਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ: 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ
ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਅਰਜ਼ੀ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਤਸਦੀਕ ਦੇ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇਗੀ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ PFMS ‘ਤੇ ਟਰੈਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਵਾਰ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਅਗਲਾ ਮੌਕਾ ਪੰਜਾਬ ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ SC ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕ 15 ਨਵੰਬਰ 2026 ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਟਿਊਸ਼ਨ ਫ਼ੀਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲਰਾਂ ਲਈ ₹1,200 ਮਹੀਨਾ ਤੱਕ ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਰਜ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ scholarships.gov.in ‘ਤੇ ਹੀ ਦੇਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਚੋਲੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ — ਅੱਜ ਹੀ ਫਾਰਮ ਭਰੋ, ਕੱਲ੍ਹ ‘ਤੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ