ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ — ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ 2025-26 ਤਹਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ‘ਸਟੇਟ ਫ਼ਰਸਟ ਸਵੱਛ ਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ’ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਰੋਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਮੰਤਰੀ ਹਰਜੋਤ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਬੈਂਸ
ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਬੈਂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਟੇਟ ਮਿਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਪੀਐੱਮਆਈਡੀਸੀ ਦੀ ਸੀਈਓ ਦੀਪਤੀ ਉੱਪਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀਤਾ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਬੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 350ਵੇਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ।
4,751 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਣ
ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਇਹ 10ਵਾਂ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ 4,751 ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 63 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਲਈ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੁੱਲ 60 ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਨਮਾਨ ਪੰਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਵੱਛ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀ ਹੈ
ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ ਕੇਂਦਰੀ ਆਵਾਸ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਤਹਿਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਸਫ਼ਾਈ ਸਰਵੇਖਣ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਆਬਾਦੀ ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਦੀ-ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ‘ਸੁਪਰ ਸਵੱਛ ਲੀਗ’ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ, ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਵਿਜੈਵਾੜਾ ਸਿਖ਼ਰ ’ਤੇ ਰਹੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ, ਜਬਲਪੁਰ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਸਭ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੇ ਗਏ।
ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਲਈ ਵੱਡਾ ਮਾਣ
ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ — ਇੱਥੇ 1699 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਾਲ ਭਰ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਸਫ਼ਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦਾ ਅੰਕ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਾਮਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ 350ਵਾਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸਮਾਗਮ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਮਾਪਦੰਡ ਕੀ ਹੈ
ਸਵੱਛ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ’ਤੇ ਅੰਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਘਰ-ਘਰ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ, ਕੂੜੇ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ, ਜਨਤਕ ਪਖਾਨਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਰਾਇ। ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਇਸ ਸਨਮਾਨ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਬੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਸਵੱਛ ਪੰਜਾਬ’ ਮੁਹਿੰਮ ਤਹਿਤ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਬਣੇਗਾ। ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਸਨਮਾਨ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਜਲਦ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ