Parminder Singh 
ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖ ਸੰਮੇਲਨ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਦਿਨ ਭਰ ਦਾ ਸੰਮੇਲਨ 1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ’ਚ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈਆਂ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ ’ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਤਰੀਕ਼ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਹੈ। ਉਸੇ ਦਿਨ, 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਕਾਂਗਰਸ ਆਗੂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਸੰਗਰੂਰ ’ਚ ਮਹਾਰੈਲੀ ਤੈਅ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਸਿੱਧੇ ਸਿਆਸੀ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ
ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੰਮੇਲਨ ’ਚ ਕਈ ਸੈਸ਼ਨ ਰੱਖੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ’ਚ 1984 ਦੀ ਹਿੰਸਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੱਲੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਤਜਰਬੇ ਵੀ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੱਦਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਦੇ ਨਾਂ ਅਜੇ ਐਲਾਨੇ ਨਹੀਂ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪਰੇਖਾ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਟਕਰਾਅ
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ’ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮਹਾਰੈਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ 1984 ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਹੋਣਾ ਸਿਆਸੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਭਾਜਪਾ 1984 ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਾਜਪਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ 1984 ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਉਠਾਉਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਬਹਿਸ ਹੋਰ ਤਿੱਖੀ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: 1984 ਅਜੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ
1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਹਿੰਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ’ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ’ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੋਸ਼-ਪ੍ਰਤੀਦੋਸ਼ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਚੋਣੀ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਫਿਰ ਚਰਚਾ ’ਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ 2027 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਜਪਾ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖ ਵੋਟਰਾਂ ’ਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 1984 ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ ’ਤੇ ਹਨ। ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ, ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਬਾਰੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ’ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਰੈਲੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ — 4 ਨਵੰਬਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਾਂਗਰਸ ਆਪਣਾ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਜਪਾ 1984 ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਵੇਗੀ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ