ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ! E100 ਈਂਧਨ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ — ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਸਾਫ਼

ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਈਂਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੋਟਰ ਵਾਹਨ ਨਿਯਮ, 1989 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ 100 ਫੀਸਦੀ ਈਥਨੌਲ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ E100 ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਧ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਰਾਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਈਥਨੌਲ ਜਾਂ ਉੱਚ ਈਥਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ।

ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਦਲਿਆ ਹੈ?

ਹੁਣ ਤੱਕ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ E85 ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ 85 ਫੀਸਦੀ ਈਥਨੌਲ ਵਾਲਾ ਮਿਸ਼ਰਣ। ਨਵੀਂ ਸੋਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ E85 ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ E85 ਜਾਂ E100 ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਨਿਕਾਸ ਮਾਪਦੰਡਾਂ, ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੁਣ 100 ਫੀਸਦੀ ਈਥਨੌਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ-ਸੀਐਨਜੀ, E20 ਤੇ ਬਾਇਓਡੀਜ਼ਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਵਾਲੇ ਵੀ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਾਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਯਮਕ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕਿ E100 ਅੱਜ ਤੋਂ ਹਰ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਵੇਗਾ।

ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ ਨਿਯਮ?

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ’ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। E85 ਜਾਂ E100 ਈਂਧਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਜੋ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋਣ। ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਕਾਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ E10 ਜਾਂ E20 ਅਨੁਕੂਲ ਕਾਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਮਿਸ਼ਰਣਾਂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨ ਇਸ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਿਊਲ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਇੰਜਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਉਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਈਥਨੌਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨੁਪਾਤ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਢਲ ਸਕਣ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰ ਵਿੱਚ E100 ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ — ਇਸ ਨਾਲ ਇੰਜਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਦੀ ਵਾਰੰਟੀ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਿਛੋਕੜ: E20 ਤੋਂ E100 ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਥਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਈਥਨੌਲ ਸਪਲਾਈ ਸਾਲ 2025-26 ਵਿੱਚ E20, ਯਾਨੀ 20 ਫੀਸਦੀ ਈਥਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੇ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਈਥਨੌਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗੰਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਇਓਮਾਸ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਈਥਨੌਲ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰ ਨਾਲ ਈਂਧਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਲਗਭਗ 25 ਰੁਪਏ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਮਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਸੀ।

ਅੱਗੇ ਕੀ: ਗਾਹਕਾਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਮਤਲਬ

ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ E100 ਦੀ ਐਂਟਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਉੱਚ ਈਥਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ’ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਾਈ ਕਰ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਮਾਡਲ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ E100 ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਗੱਲਾਂ ਹਾਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣੀਆਂ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਈਥਨੌਲ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਿੱਤ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਆਮ ਖਪਤਕਾਰ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਦੀ ਮੈਨੂਅਲ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ — ਨਿਯਮ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਹਾਲੇ ਉਹੀ ਹਨ ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।