ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਅੱਜ (13 ਨਵੰਬਰ) ਨਹਾਏ-ਖਾਏ ਨਾਲ ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਛੱਠੀ ਮਾਈਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਹ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ 16 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ — ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ 15 ਤੋਂ 20 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਛੱਠ ਘਾਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ₹50 ਲੱਖ ਦਾ ਬਜਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ 104 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਮੁੱਖ ਅਰਘ 15–16 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ
ਛੱਠ ਪੂਜਾ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਤਿਉਹਾਰ 13 ਤੋਂ 16 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਹੈ। ਅੱਜ ਨਹਾਏ-ਖਾਏ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੱਲ੍ਹ 14 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਖਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਭਰ ਦਾ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਗੁੜ-ਚੌਲ ਦੀ ਖੀਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਪੂਜਾ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸੰਧਿਆ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ 16 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਊਸ਼ਾ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ ਪਾਰਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾਂਚਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਸਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਕਿੱਥੇ-ਕਿੱਥੇ ਘਾਟ ਬਣੇ
ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਦੀ ਇੰਦਰਾ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਗਰੀਨ ਬੈਲਟ ਵਾਲਾ ਤਲਾਅ, ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਗਾਰਡਨ, ਮੌਲੀ ਜਾਗਰਾਂ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰ, ਮਲੋਆ, ਧਨਾਸ, ਰਾਮ ਦਰਬਾਰ, ਹੱਲੋ ਮਾਜਰਾ, ਬਹਿਲਾਣਾ, ਬੁਰੈਲ, ਕਾਜਹੇੜੀ, ਇੰਦਰਾ ਕਾਲੋਨੀ ਮਨੀਮਾਜਰਾ, ਕੱਚੀ ਕਾਲੋਨੀ ਧਨਾਸ, ਦਾਦੂਆ ਅਤੇ ਖੁੱਡਾ ਲਹੌਰਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੈਕਟਰ 42 ਦੀ ਝੀਲ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸੀਸੀਟੀਵੀ ਕੈਮਰੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, 24 ਘੰਟੇ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬੈਕਅੱਪ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਹਰ ਥਾਂ ’ਤੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸਥਾਈ ਘਾਟ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਭਰਨ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ, ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ, ਪਾਰਕਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਰੰਗਾਈ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਟੈਂਟ ਅਤੇ ਸਾਊਂਡ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਗਮ ਨੇ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਦੀ ਲੋਕ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
₹35.27 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹50 ਲੱਖ ਕੀਤਾ ਬਜਟ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੇ ਛੱਠ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਲਈ ₹35.27 ਲੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਘਾਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਮੇਅਰ ਸੌਰਭ ਜੋਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿੱਤ ਅਤੇ ਠੇਕਾ ਕਮੇਟੀ (ਐਫ਼ਐਂਡਸੀਸੀ) ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਵਧਾ ਕੇ ₹50 ਲੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਲ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਤੋਂ ₹14.73 ਲੱਖ ਵਾਧੂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਏ। ਮੇਅਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾਂਚਲ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਆਸਥਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਗਮ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਾਫ਼, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਘਾਟ ਮਿਲਣ। 2 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਿਥਿਲਾਂਚਲ ਅਤੇ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਮੇਅਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਪੁੱਜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਮਿਥਿਲਾਂਚਲ ਸਨਮਾਨ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਕੇ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ ਮਿਥਿਲਾ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੋਹਫ਼ਾ ਦੱਸਿਆ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਇਕ ਥਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਤੋਂ ਘਰ-ਘਰ ਨੇੜੇ ਘਾਟ ਤੱਕ
ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਛੱਠ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੈਕਟਰ 42 ਦੀ ਨਵੀਂ ਝੀਲ ’ਤੇ ਹੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਲ ਨਿਗਮ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। 14 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮੇਅਰ ਨੇ ਪੂਰਵਾਂਚਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਨੂੰ 14 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਛੱਠ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦੇਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨਿਗਮ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ ਨੇ 15 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। 25 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਚੀਫ਼ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸੀ. ਬੀ. ਓਝਾ ਨੇ ਸੈਕਟਰ 42 ਦੀ ਝੀਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਐਫ਼ਐਂਡਸੀਸੀ ਨੇ ₹50 ਲੱਖ ਦਾ ਬਜਟ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 15 ਤੋਂ 20 ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ’ਚ 104 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛੱਠ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ (11 ਨਵੰਬਰ) ਨੂੰ ਸਿਵਲ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਸੂਬੇ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 104 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਬੰਧ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪੂਰੇ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸੁਵਿਧਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ 15 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੰਧਿਆ ਅਰਘ ਅਤੇ 16 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਊਸ਼ਾ ਅਰਘ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਵਾਲੇ ਘਾਟ ’ਤੇ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਇਕ ਥਾਂ ’ਤੇ ਭੀੜ ਨਾ ਬਣੇ। ਘਾਟਾਂ ’ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਤੇ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਤਾਇਨਾਤ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




[…] […]
[…] […]