ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 16 ਨਵੰਬਰ — 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਪੁਲਿਸ ਬਲ (ਸੀਆਰਪੀਐਫ) ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤੈਨਾਤੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ, ਮਣੀਪੁਰ, ਗੋਆ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ — ਪੰਜਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ’ਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤਮਈ, ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ’ਚ ਜੁਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਏਐੱਨਆਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਲ ਨੇ ਫ਼ੋਰਸ ਤੈਨਾਤੀ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪੰਜ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਚੋਣਾਂ, ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ
ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੈਨਾਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਵਾਰ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਤੈਨਾਤੀ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਕਸਰਤ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੋਟਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਾਧੂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰਾਂ, ਪੋਲਿੰਗ ਬੂਥਾਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤ ਸੂਚੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੈਨਾਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ’ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿੰਨੇ ਜਵਾਨ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਪੜਾਵਾਂ ’ਚ ਭੇਜੇ ਜਾਣਗੇ — ਇਹ ਸਭ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ਼ ਤਾਲਮੇਲ ਕਰ ਕੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਸਲ ਤੈਨਾਤੀ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਤੈਨਾਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤੀ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਂ ਦੀ ਪੜਾਅ-ਵਾਰ ਤੈਨਾਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇਗਾ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਕੋਲੋਂ ਬਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ ਤੁਰੰਤ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਰਸਮੀ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਆਪਣੀ ਸੋਧੀ ਹੋਈ ਤੈਨਾਤੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਵੇਗਾ।
ਮਣੀਪੁਰ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਯੋਜਨਾ
ਮਣੀਪੁਰ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੈਨਾਤੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਈ 2023 ਤੋਂ ਜਾਤੀ ਹਿੰਸਾ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ’ਚ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਨੇ ਨਕਸਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਵਾਨਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਬਟਾਲੀਅਨ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਕੇ ਮਣੀਪੁਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ਼ ਨਜਿੱਠਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ’ਚ ਹੀ ਬਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖ਼ਾਸ ਜੰਗਲੀ ਲੜਾਈ ਯੂਨਿਟ ਕੋਬਰਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਟਾਲੀਅਨਾਂ ਵੀ ਮਣੀਪੁਰ ’ਚ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਮਣੀਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਜੋ ਮਾਰਚ 2022 ’ਚ ਬਣੀ ਸੀ, ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਮਾਰਚ 2027 ’ਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪੰਜ ਸੂਬਿਆਂ ਦਾ ਹਾਲ
ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਵੱਡੀ ਪਰੀਖਿਆ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੂਬੇ ’ਚ ਸੱਤਾ ’ਚ ਹੈ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ’ਚ ‘ਆਪ’ ਨੇ 117 ’ਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 18 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 16 ਮਾਰਚ 2027 ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ’ਚ 403 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਦੌਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ — ਭਾਜਪਾ ਨੇ 2022 ’ਚ ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ ਸੱਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ’ਚ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਨੇ 2022 ’ਚ 47 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੱਤਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਗੋਆ ਦੀ 40 ਮੈਂਬਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਫਰਵਰੀ 2027 ’ਚ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੱਕੋ ਪੜਾਅ ’ਚ ਵੋਟਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰੀਆਂ ’ਚ
ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ’ਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੁਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪੰਜਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਨਾਲ਼ ਜੁੜੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਾਲਣਾ ਰਿਪੋਰਟ 30 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਮੰਗੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਨਵੀਂ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਪੁਲਿਸ ਬਲਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਹਨ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਜਨਵਰੀ 2027 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪੰਜਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਫਰਵਰੀ–ਮਾਰਚ 2027 ’ਚ ਇੱਕੋ ਪੜਾਅ ’ਚ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਤਰੀਕਾਂ ਦੇ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਮਿਸ਼ਨ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਮੰਗ ਭੇਜੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸੀਆਰਪੀਐਫ ਦੀ ਅਸਲ ਤੈਨਾਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਲ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਬੂਥਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ’ਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇਗਾ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




[…] […]
[…] […]