Parminder Singh 
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਨਸ਼ਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ X-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਪੁਲਿਸ ਬਲ (CRPF) ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਮਿਲਣਗੇ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਨਸ਼ਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਟੂਰ ਬੰਜਾਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੁਰੱਖਿਆ?
ਪਹਿਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟਾ ਦਾ ਹੈ। ਝੋਟਾ (42 ਸਾਲ) ਨੂੰ 13 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਇੱਕ ਕੈਮਿਸਟ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ’ਤੇ ਹੋਏ ਟਕਰਾਅ ਦੌਰਾਨ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਵਿਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਲਾਈਵ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਹੁਣ CRPF ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਆਉਣਗੇ। ਦੂਜਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਧੂਰੀ ਨੇੜੇ ਟੂਰ ਬੰਜਾਰਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਹੈ। ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਦਲਿਤ ਦਿਹਾੜੀਦਾਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 6 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਮਾਗਮ ’ਚ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਹਰਪਾਲ ਚੀਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ’ਚ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ, 7 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਸਥਾਨਕ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਦਮਨ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਟੀਮਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਕੋਲ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਧੂਰੀ ਦੀ ਡਿਪਟੀ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਰੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਵੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ CRPF ਵੱਲੋਂ ਤਾਇਨਾਤੀ ਬਾਰੇ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਫੇਰੀ ਅਤੇ ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ
ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 20 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਫੇਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਟੂਰ ਬੰਜਾਰਾ ’ਚ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਝੋਟਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, 21 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਝੋਟਾ ਕਤਲ ਕੇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੇਂਦਰੀ ਜਾਂਚ ਬਿਊਰੋ (ਸੀਬੀਆਈ) ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਕੇਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਾਲੀ ਦੀ ਸੀਬੀਆਈ ਅਦਾਲਤ ਨੇ 14 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ’ਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਝੋਟਾ ਕੇਸ ’ਚ ਸੀਬੀਆਈ ਨੇ ਮੋਹਾਲੀ ’ਚ ਪੰਜਾਬ ਮੈਡੀਕਲ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ’ਤੇ ਛਾਪਾ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰਿਕਾਰਡ ਖੰਗਾਲਿਆ ਸੀ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਝੋਟਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਕਤਲ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ’ਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕਥਿਤ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੰਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 5 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ’ਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਘਿਰਾਓ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ’ਚ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
X-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?
X-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਸੀਮਤ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਇਸ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਰਮੀ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਚੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਸੰਕੇਤ ਵੱਡਾ ਹੈ: ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮੀਆਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ’ਚ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਣੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ CRPF ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਦੂਜਾ, ਸੀਬੀਆਈ ਜਾਂਚ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ’ਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ — ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਿ ਕਤਲ ਦਾ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਕਿੰਨਾ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ, 5 ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਘਿਰਾਓ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਕੀ ਰੁਖ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ — ਉਹ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵੰਡ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇਸ ਲੜਾਈ ’ਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਾ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ