2027 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਡੇਰੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਸੰਗ ਬਿਆਸ, ਡੇਰਾ ਸੱਚਖੰਡ ਬੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰਸਾ ਸਥਿਤ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ — ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੋਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲੇਗਾ?
ਬਿਆਸ: ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਸਰਗਰਮ ਮੌਜੂਦਗੀ ਤੱਕ
ਇਸ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਸੁਆਮੀ ਸਤਸੰਗ ਬਿਆਸ ਹੈ। ਡੇਰੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਨਸ਼ਾ-ਵਿਰੋਧੀ ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਗੁਲਾਬ ਚੰਦ ਕਟਾਰੀਆ, ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਅਸ਼ਵਨੀ ਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨਾਲ ਮੰਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 2020 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਐਨਡੀਏ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।
ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਯੁਕਤ ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਜਾ ਕੇ ਮੁਖੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਕਾਲੀ ਆਗੂ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ — ਉਹ ਸਤੰਬਰ 2025 ਅਤੇ ਫਿਰ 2 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਨਾਭਾ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮਜੀਠੀਆ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੋਲੇ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਵੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
29 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।
ਬੱਲਾਂ: ਦਲਿਤ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ‘ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਜਲੰਧਰ ਨੇੜੇ ਡੇਰਾ ਸੱਚਖੰਡ ਬੱਲਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਰਵਿਦਾਸੀਆ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਮੌਕੇ ਡੇਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਡੇਰੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸੰਤ ਨਿਰੰਜਨ ਦਾਸ ਨੂੰ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਡੇਰਾ ਬੱਲਾਂ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਜਪਾ 2027 ਮਗਰੋਂ ਡੇਰੇ ਦੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਏਗੀ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲਗਭਗ 32 ਫੀਸਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਆਬੇ ਦੀਆਂ 23 ਸੀਟਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਖਾਸਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਡੇਰਾ ਬੱਲਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਰਸਾ: ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਸਮੀਕਰਨ
ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 117 ਵਿੱਚੋਂ 69 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਡੇਰੇ ਨੇ 2007 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ 2017 ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗਠਜੋੜ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ ਡੇਰੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਵਿੰਗ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ 2024 ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਐਲਾਨਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। 2027 ਲਈ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਮੀ ਸਮਰਥਨ ਦੀ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ‘ਆਪ’ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ
ਭਾਜਪਾ ਇਕੱਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ 1 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਬਿਆਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ‘ਆਪ’ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ, ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ, ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ — ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ‘ਤੇ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ 27, ਬਿਆਸ ਦਾ 19, ਬੱਲਾਂ ਤੇ ਨੂਰਮਹਿਲ ਦਾ 8-8, ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਦਾ 4 ਅਤੇ ਨਾਮਧਾਰੀ ਦਾ 2 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਂਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਨੁਮਾਨ ਹਨ, ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਡੇਰਿਆਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਅਕਸਰ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਸਲ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ ਕਿਹੜੇ ਡੇਰੇ ਗਈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਪਾਰਟੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਪਰਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕੇਗੀ — ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡੇਰੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ