Parminder Singh 
ਸੱਠ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਬਣਿਆ ਹਰਿਆਣਾ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 1 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਆਪਣਾ 60ਵਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ — ਹੀਰਕ ਜਯੰਤੀ — ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਖ਼ੁਦ ਹਰਿਆਣਾ ਪੁੱਜੀ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸੂਬੇ ’ਚ ਪਹੁੰਚਣ ’ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਸਮਾਰੋਹ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ’ਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ — ਉਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਅਤੇ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਰਿਆਣਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਰਮੂ 60ਵੇਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਸਮਾਰੋਹ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ’ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਨਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਸੂਬੇ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਾਨਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੈਣੀ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਨੇ 1 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਸੂਬਾ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦਿਵਸ ਦੀ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ 60 ਸਾਲਾ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ‘ਸ਼ਾਨਦਾਰ’ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੀਰਕ ਜਯੰਤੀ ਦਾ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੌਕਾ ਸਾਰੇ ਸੂਬਾ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਸੁਨੇਹੇ ਦਾ ਅੰਤ ‘ਜੈ ਹਿੰਦ, ਜੈ ਹਰਿਆਣਾ’ ਨਾਲ ਕੀਤਾ। ਸੈਣੀ ਨੇ ਵੱਖਰੇ ਸੁਨੇਹੇ ’ਚ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਦੀ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ‘ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ’ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦੂਜੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਨੂੰ ਜਵਾਨਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਨਾਂ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿਤਿਆਨਾਥ ਨੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੀ ਖੇਡ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰ, ਜੋ ਖ਼ੁਦ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਨੇ ਵੀ ਸੂਬੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ।
ਪਿਛੋਕੜ: 1966 ’ਚ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਹਰਿਆਣਾ
ਹਰਿਆਣਾ 1 ਨਵੰਬਰ 1966 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਨਰਗਠਨ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਹੋਂਦ ’ਚ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾਈ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ — ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ’ਚ ਗਏ, ਜਦੋਂਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਹ ਵੰਡ ਸਿਰਫ਼ ਨਕਸ਼ੇ ਦੀ ਵੰਡ ਨਹੀਂ ਸੀ — ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ, ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ। ਹਰਿਆਣਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ’ਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੂਬਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਣਕ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ’ਚ ਇਸ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ, ਖੇਡਾਂ ’ਚ ਇਸ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਛਾਪ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ — ਇਹ ਸਭ 60 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅਧਿਆਏ ਹਨ।
ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਵੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਸੂਬੇ ਇੱਕੋ ਇਤਿਹਾਸ, ਇੱਕੋ ਖੇਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਣੀ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਸਾਂਝ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮੁਰਮੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਿਉਂ ਖ਼ਾਸ ਹੈ
ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਮੁਰਮੂ 2022 ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ 15ਵੀਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹੀਰਕ ਜਯੰਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਉਸ ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੈਣੀ ਲਈ, ਜੋ ਮਾਰਚ 2024 ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਮੌਕਾ ਵੀ ਹੈ — ਹਰਿਆਣਾ ਅੱਜ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰਖੀਆਂ ’ਚ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਹੀਰਕ ਜਯੰਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਿਆਣਾ ਆਪਣੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ’ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਹਨ — ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ’ਤੇ ਕੰਮ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਗੁਆਂਢੀ ਸੂਬਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ’ਤੇ ਤਾਲਮੇਲ। ਅੱਜ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ’ਚ ਹੋਏ ਸਮਾਰੋਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹੀਰਕ ਜਯੰਤੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੋਰ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਅਤੇ ਐਲਾਨਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ