Parminder Singh 
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ — ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ INDIA ਨੇ ਅੱਜ ਐਤਵਾਰ, 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ‘ਚਲੋ ਦਿੱਲੀ’ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਮਹਾਰੈਲੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੁਪਹਿਰੇ ਮਿੰਟੋ ਰੋਡ–ਕਨਾਟ ਪਲੇਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਮਾਰਚ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਰੋਧੀ ਆਗੂ, ਵਰਕਰ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਕੀ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ?
ਇਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁੱਦੇ ਹਨ — ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਘਣੀ ਸੋਧ (SIR) ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਗੜਬੜੀਆਂ, ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦੋਸ਼, ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਗਿਆਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ। ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ‘ਚਲੋ ਦਿੱਲੀ, ਵੋਟ ਬਚਾਓ, ਦੇਸ਼ ਬਚਾਓ’ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ (ਜਥੇਬੰਦੀ) ਕੇ. ਸੀ. ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀਡੀਓ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਸੂਬਾ ਦਰ ਸੂਬਾ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਂ ਹਟਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ’ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 13 ਕਰੋੜ ਨਾਂ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ ਅੰਕੜੇ ’ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼: ‘ਵੋਟ ਤੁਹਾਡੀ, ਲੜਾਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ’
ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮਾਰਚ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ — ਦੀਵਾਲੀ, ਛੱਠ ਅਤੇ ਭਾਈ ਦੂਜ — ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰਾਹੁਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਰਚ ਨਾਲ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਭਾਜਪਾ ਡਰ ਕਾਰਨ ਫੈਲਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ‘ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ’ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਇੰਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ, ਔਰਤਾਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, ‘ਵੋਟ ਤੁਹਾਡੀ ਹੈ, ਲੜਾਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੈ।’ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਾਂ ਹਟਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਨਿਯਮ ਤੋੜੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਿਆਂ ’ਤੇ ਲਾਠੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਾ 163 ਲਾਗੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਇਕੱਠ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ’ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਅਰਧ-ਸੈਨਿਕ ਬਲ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਥਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਇਤਰਾਜ਼, ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਜਪਾ ਨੇ 1 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਤਰੀਕ ’ਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਿਨ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਦੰਗਿਆਂ ਦੀ ਬਰਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਰੈਲੀ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ। ਭਾਜਪਾ ਬੁਲਾਰੇ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ’ਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ ਚੈਂਬਰ ਆਫ਼ ਟਰੇਡ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੇ ਵੀ ਰੈਲੀ 10 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਾਲਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਪਾਰ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਿਨ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਰੋਹਤਕ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਨਬੀਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ‘ਲੋਕਤੰਤਰ ਬਚਾਓ, ਅਰਾਜਕਤਾ ਹਟਾਓ’ ਮਾਰਚ ਵੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧੀ ਰੈਲੀ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਜਵਾਬ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਿਛੋਕੜ: SIR ’ਤੇ ਟਕਰਾਅ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ
SIR ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਗੱਠਜੋੜ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਨੇ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ SIR ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਤਾ ਵੀ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ INDIA ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਲਿਕਾਰਜੁਨ ਖੜਗੇ ਦੇ ਘਰ CEC ਦਾ ‘ਜਨਤਕ ਮਹਾਭਿਯੋਗ’ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਦਾ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮਾਰਚ ਉਸੇ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਅਗਲਾ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਮਾਰਚ ’ਤੇ ਹਨ — ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਰੈਲੀ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਕੀ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ SIR ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੈਲੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਇੱਕਜੁੱਟਤਾ ਦੀ ਵੀ ਪਰਖ ਹੋਵੇਗੀ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
[…] 41 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ’ਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋਣਗੇ 205 ਗਾਰਡ• ਅੱਜ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ’ਚ INDIA ਦਾ ‘ਚਲੋ ਦਿੱਲੀ’ …• 1 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੱਜੇਗੀ ‘ਟੂਨ-ਟੂਨ’! […]