ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਬੀਐਸਐਫ ਵੱਲੋਂ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੂਟਨੀਤਕ ਟਕਰਾਅ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਚਾਰਜ ਡੀ ਅਫੇਅਰ (ਰਾਜਨਾਯਕ ਮੁਖੀ) ਨੂੰ ਤਲਬ ਕਰਕੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਘੁਸਪੈਠੀਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਥਿਆਰ-ਰਹਿਤ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ: “ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਘੁਸਪੈਠ” ‘ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਤਲਬ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐਮਈਏ) ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਾਰਜ ਡੀ ਅਫੇਅਰ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਹੀ “ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਘੁਸਪੈਠ” ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ “ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ” ਦੱਸ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬੀਐਸਐਫ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਐਮਈਏ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਘਟਨਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਨਸ਼ਾ-ਸਿੰਡੀਕੇਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਪੈਟਰਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਰੁਖ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪਲਟਵਾਰ: ਭਾਰਤੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਤਲਬ ਕੀਤਾ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਰਜ ਡੀ ਅਫੇਅਰ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਜਤਾਇਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਐਸਐਫ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਬੇਦੀਆਂ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਨਿਹੱਥੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ “ਬਿਨਾਂ ਉਕਸਾਹਟ ਦੇ ਘਾਤਕ ਬਲ” ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ “ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨਿਆਇਪੂਰਨ ਅਤੇ ਅਣਉਚਿਤ” ਕਰਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ “ਘੁਸਪੈਠੀਏ” ਦੱਸਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੱਸੀ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ।
ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ?
ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 2 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ ਬੀਐਸਐਫ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖਾਲੜਾ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਰਾਜੋਕੇ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੱਕੀ ਹਰਕਤ ਦੇਖੀ, ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਤੀਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਾਸੇ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਾ-ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਕੋਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਹੱਥੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨ। ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦਾਅਵਿਆਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਇੱਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ?
ਇੱਕੋ ਦਿਨ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜਨਾਯਕਾਂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕਰਨਾ ਸਰਹੱਦੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਧਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ 553 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸਰਹੱਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਘੁਸਪੈਠ ਅਤੇ ਨਸ਼ਾ-ਤਸਕਰੀ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ‘ਤੇ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਟਕਰਾਅ ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
