ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ — ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਆਫ਼ ਪੁਲਿਸ (ਡੀਜੀਪੀ) ਗੌਰਵ ਯਾਦਵ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਪਰਾਧ ਰਿਕਾਰਡ ਬਿਊਰੋ (NCRB) ਦੀ ‘Crime in India 2024’ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਅਪਰਾਧ ਦਰ 153.8 ਪ੍ਰਤੀ ਲੱਖ ਆਬਾਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 252.3 ਹੈ। ਇਸ ਅੰਕੜੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵੱਡੇ ਸੂਬਿਆਂ ’ਚ ਗੁਜਰਾਤ ਮਗਰੋਂ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ। ਕਤਲ ਦੀ ਦਰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ’ਚ 1.5 ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀ ਔਸਤ 2.0 ਹੈ।
ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ’ਚ ਕਮੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ
ਡੀਜੀਪੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕਤਲ, ਕਤਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਅਗਵਾ, ਬਲਾਤਕਾਰ, ਲੁੱਟ, ਡਕੈਤੀ, ਚੋਰੀ ਅਤੇ NDPS ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਦਰਜ ਅਪਰਾਧਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ’ਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਪਰਾਧਾਂ ’ਚ ਵੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕੋਈ ਕਸਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੀ।
ਨਸ਼ਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਅੰਕੜੇ
ਨਸ਼ਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦਿੰਦਿਆਂ ਡੀਜੀਪੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 1,670 ਕਿਲੋ ਹੈਰੋਇਨ, 1,420 ਕਿਲੋ ਅਫ਼ੀਮ, 22 ਕਿਲੋ ਚਰਸ, 10,760 ਕਿਲੋ ਭੁੱਕੀ, 6,400 ਕਿਲੋ ਗਾਂਜਾ ਅਤੇ 1.05 ਕਰੋੜ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ, ਕੈਪਸੂਲ ਤੇ ਟੀਕੇ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ 60.68 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵੀ ਫੜੀ ਗਈ, 48,700 ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ NDPS ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ 35,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋਏ।
ਸਾਲ 2025 ’ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 6,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਸਕਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, 5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ FIR ਦਰਜ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ 1,080 ਕਿਲੋ ਹੈਰੋਇਨ, 1,090 ਕਿਲੋ ਅਫ਼ੀਮ, 2,040 ਕਿਲੋ ਭੁੱਕੀ, 3,380 ਕਿਲੋ ਗਾਂਜਾ, 1.8 ਲੱਖ ਨਸ਼ੀਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਅਤੇ 25.45 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ’ਚ 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੈਂਗਸਟਰ ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, 250 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਡਿਊਲ ਤੋੜੇ ਗਏ, 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੂੰ ਨਿਪਟਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 900 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਥਿਆਰ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਬਿਆਨ ਕਿਉਂ ਖ਼ਾਸ ਹੈ
ਡੀਜੀਪੀ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਵੇਲੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਤੇਜ਼ ਹੈ। ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਨਸ਼ਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਕੁਨ ਪਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਝੋਟੇ ਦੇ ਕਤਲ ਮਗਰੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਐੱਸਐੱਸਪੀ ਦੀ ਬਰਖ਼ਾਸਤਗੀ ਅਤੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਝੋਟੇ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਮਾਨਸਾ ’ਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਡੀਜੀਪੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀ ਗਈ 153.8 ਦੀ ਅਪਰਾਧ ਦਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ NCRB ਦੀ 2024 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦੀ ਹੈ — ਇਹੀ ਅੰਕੜਾ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ’ਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਹਿੰਸਕ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਦਰ 25.0 ਹੈ, ਜਦਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ 52.9 ਹੈ। ਯਾਦਵ ਨੂੰ 9 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਡੀਜੀਪੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਹ ਜੁਲਾਈ 2022 ਤੋਂ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਵਾਧੂ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ’ਚ ਵੱਡਾ ਫੇਰਬਦਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ’ਚ 1995 ਬੈਚ ਦੇ ਚਾਰ IPS ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ DGP ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਡੀਜੀਪੀ ਦੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ’ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ’ਤੇ ਹੁਣ ਸਭ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ। NCRB ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਘੱਟ ਅਪਰਾਧ ਦਰ ਵਾਲਾ ਸੂਬਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸੇ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਦਰ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ — 6,060 ਮਾਮਲੇ, 19.6 ਪ੍ਰਤੀ ਲੱਖ ਆਬਾਦੀ। ਇਹੀ ਦੋਹਰਾ ਚਿੱਤਰ ਅਗਲੀ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।




[…] ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ… […]
[…] ‘ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇਸ਼ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ… […]