Parminder Singh 
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ। ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਸਿਖ਼ਰ ’ਤੇ ਹੈ, ਠੀਕ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੌਸਮ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (ਆਈਐੱਮਡੀ) ਨੇ 29 ਤੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਗਰਜ-ਚਮਕ, ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕੜਕ ਤੇ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਗੜ੍ਹੇਮਾਰੀ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ 50 ਤੋਂ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਖੜ੍ਹੀ ਤੇ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਫ਼ਸਲ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਟਾਈ ਦੇ ਸਿਖ਼ਰ ’ਤੇ ਆਇਆ ਤੂਫ਼ਾਨ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੂਬੇ ਭਰ ’ਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਜ਼ੋਰਾਂ ’ਤੇ ਹੈ। ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਖੜ੍ਹੀ ਫ਼ਸਲ ਤੇ ਕੱਟ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਝੋਨਾ ਦੋਵੇਂ ਮੌਸਮ ਦੀ ਮਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਖੜ੍ਹੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਡੇਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਾਣੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿਗੜਨ ਦਾ ਡਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੰਬਾਈਨ ਨਾਲ ਕਟਾਈ ਵੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੜ੍ਹੇ ਡਿੱਗਣ ’ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗੜ੍ਹਾ ਸਿੱਧਾ ਦਾਣੇ ਨੂੰ ਸੱਟ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ’ਚ ਇਸ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਚੈਨੀ ਹੈ — ਇੱਕ ਮਾੜੀ ਸ਼ਾਮ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੇਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੰਡੀਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ
ਮੌਸਮ ਦੀ ਇਹ ਕਰਵਟ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੰਡੀਆਂ ’ਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਆਮਦ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ’ਤੇ ਖ਼ਰੀਦ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਧੀਮੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਝੋਨਾ ਖ਼ਰੀਦ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ’ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਕਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੰਡੀਆਂ ’ਚ ਭੀੜ ਤੇ ਉਡੀਕ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੰਡੀਆਂ ’ਚ ਪਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਦੋ ਦਿਨ ਅਹਿਮ ਹਨ — ਭਿੱਜੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਭਾਰ ਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ’ਚ ਵੀ ਇਹੀ ਹਾਲ
ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਆਈਐੱਮਡੀ ਦੇ ਬੁਲੇਟਿਨ ਮੁਤਾਬਕ 29 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਵੀ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਗਰਜ-ਚਮਕ ਨਾਲ ਗੜ੍ਹੇਮਾਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ’ਚ ਵੀ 50-60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 29 ਤੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਰਿਆਣਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਮੀਂਹ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਾ ਉੱਤਰੀ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਬੇਮੌਸਮੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਲਪੇਟ ’ਚ ਰਹੇਗਾ।
ਕਿਸਾਨ ਕੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣ
ਅਜਿਹੇ ਮੌਸਮ ’ਚ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨੁਕਸਾਨ ਘਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਝੋਨਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ’ਚ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ — ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਟਾਈ ਟਾਲਣੀ ਸਿਆਣਪ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ’ਚ ਕੰਬਾਈਨ ਚਲਾਉਣਾ ਤੇ ਖੇਤ ’ਚ ਰਹਿਣਾ ਦੋਵੇਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕੜਕ ਦੌਰਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਖੇਤ, ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਹੇਠ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਡੀ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਵੀ ਗਿੱਲੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਖ਼ਰੀਦ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਅੜਚਨ ਨਾ ਆਵੇ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਨਿਰਣਾਇਕ ਰਹਿਣਗੇ। ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਮਗਰੋਂ ਕਣਕ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਿਰ ’ਤੇ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੀਂਹ ਦਾ ਹਰ ਘੰਟਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਵੇਗਾ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਈਐੱਮਡੀ ਦੀਆਂ ਤਾਜ਼ਾ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਮੌਸਮ ਮੁਤਾਬਕ ਹੀ ਕਟਾਈ ਤੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਣ। ਜੇ ਮੌਸਮ ਸਾਫ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਟਾਈ ਫਿਰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਫੜ ਲਵੇਗੀ, ਪਰ ਜੇ ਗੜ੍ਹੇਮਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:
ਜਵਾਬ ਦੇਵੋ