ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ’ਚ 4,657 ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (PPCB) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ 9 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਭਰ ’ਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀਆਂ 4,657 ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਰਜ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 1,442 FIR ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ₹7.28 ਕਰੋੜ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ₹3.36 ਕਰੋੜ ਵਸੂਲੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬੇ ਦੀ ਕੁੱਲ 32.87 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ’ਚੋਂ 93.70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਟਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਨਿਗਰਾਨੀ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ ’ਤੇ 3,845 ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚੋਂ 1,675 ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤਰਨਤਾਰਨ 659 ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਉਸ ਮਗਰੋਂ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ 621, ਸੰਗਰੂਰ 508 ਅਤੇ ਬਠਿੰਡਾ 412 ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹਨ। ਪਟਿਆਲਾ ’ਚ 299 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਥੇ 86 FIR ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ’ਚ ਅੰਕੜਾ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣਾ
ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। 4 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਸੂਬੇ ’ਚ 2,347 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਸਨ ਅਤੇ 647 FIR ਹੋਈਆਂ ਸਨ। 5 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਇਹ ਗਿਣਤੀ 2,787 ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ 710 FIR ਦਰਜ ਸਨ। ਹੁਣ 9 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 4,657 ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ — ਮਤਲਬ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਹੀ 1,870 ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਕਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ (CAQM) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 8 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ 4,459 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਸਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂ ਸੰਹਿਤਾ ਦੀ ਧਾਰਾ 223 ਤਹਿਤ FIR ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ’ਚ ‘ਰੈੱਡ ਐਂਟਰੀ’ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਮੁਤਾਬਕ ₹5,000 ਤੋਂ ₹30,000 ਪ੍ਰਤੀ ਘਟਨਾ ਤੱਕ ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ — ਹਰ ਸਾਲ ਦਾ ਉਹੀ ਸਵਾਲ
ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹਰ ਸਾਲ ਸਰਦੀਆਂ ’ਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ’ਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਮਾਮਲਾ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ’ਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ — ਮੰਤਰੀ ਅਮਨ ਅਰੋੜਾ ਨੇ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ’ਚ 95 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਉਧਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਕੜੇ ਘੱਟ ਦਿਖਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ’ਤੇ FIR ਦਾ ਬੋਝ ਪਾ ਕੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ’ਤੇ ਖ਼ਰਚੇ ਗਏ ₹2,056 ਕਰੋੜ ਦਾ ਆਡਿਟ ਮੰਗਿਆ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ’ਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਫਿਰ ਖ਼ਰਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ’ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਵੀ ਸਵੇਰੇ ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਚਾਦਰ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ (AQI) 400 ਤੋਂ ਪਾਰ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਠੰਢ ਵਧਣ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘੱਟਣ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਝੋਨੇ ਦੀ ਕਟਾਈ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਆਪਣੇ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। PPCB ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ — ਜਿਵੇਂ ਬੇਲਰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਹੈਪੀ ਸੀਡਰ ਅਤੇ ਬਾਇਓ-ਡੀਕੰਪੋਜ਼ਰ — ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ FIR ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਦੀ ਇਹ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਅਗਲੇ ਸੀਜ਼ਨ ’ਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ’ਚ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਕਾਰਗਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




[…] ਪਰਾਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ 4,657 ’ਤੇ! 1,442 FIR, ₹7.28 ਕਰੋੜ ਜੁ… […]
[…] ਪਰਾਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ 4,657 ’ਤੇ! 1,442 FIR, ₹7.28 ਕਰੋੜ ਜੁ… […]
[…] ਪਰਾਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ 4,657 ’ਤੇ! 1,442 FIR, ₹7.28 ਕਰੋੜ ਜੁ… […]