ਪੇਰੀਮੀਨੋਪਾਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ’ਚ ਰਾਹਤ! ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਘੱਟ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ — 87 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਿਸਰਚ

ਮੀਨੋਪਾਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੇਰੀਮੀਨੋਪਾਜ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਦੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਸੀਨਾ, ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ, ਚਿੰਤਾ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਆਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਸਰਚ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

87 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ 1,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ’ਤੇ ਰਿਸਰਚ

ਇਹ ਅਧਿਐਨ The Menopause Society ਦੀ 2026 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ 20 ਤੋਂ 24 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਸਾਨ ਡਿਏਗੋ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ 87 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ 1,800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸਰਵੇ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜੋ Flo ਨਾਮ ਦੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਕਸਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ — ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੱਕ — ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ Menopause Rating Scale ਨਾਲ ਮਾਪਿਆ ਗਿਆ। ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ: ਸਰੀਰਕ (ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦੌਰੇ), ਮਾਨਸਿਕ (ਜਿਵੇਂ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਮੂਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ) ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੱਛਣ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ

ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਰ ਕਸਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਹੀ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਘੱਟ ਗੰਭੀਰ ਸਨ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਬੰਧ ਮਾਨਸਿਕ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ — ਘੱਟ ਚਿੰਤਾ, ਘੱਟ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ, ਬਿਹਤਰ ਮੂਡ ਅਤੇ ਘੱਟ ਥਕਾਵਟ। ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਅਤੇ Flo Health ਦੀ ਵਿਗਿਆਨ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਡਾ. ਲਿਊਦਮਿਲਾ ਝੌਨੋਵਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਨਸਿਕ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਸ ਜੀਵਨ-ਪੜਾਅ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਸਰਤ ਸਸਤੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨ ਥੈਰਪੀ ਹਰ ਔਰਤ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਜਾਂ ਮਨਚਾਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ — ਇਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਬੂਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ: ਸਰੀਰ ਅੰਦਰ ਕੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ

ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ-ਸਤਰੀ ਰੋਗ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਸ਼ੈਰੀ ਰੌਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਐਂਡੋਰਫਿਨ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੁਧਰਦੀ ਹੈ, ਸੋਜ਼ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਘੜੀ ਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਚਿੰਤਾ, ਮੂਡ, ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਰਮੀ ਦੇ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੇਲਵਿਕ ਫ਼ਲੋਰ ਤੇ ਕੋਰ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਹੱਡੀਆਂ, ਦਿਲ, ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ’ਤੇ ਵੀ ਕਸਰਤ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਹਨ।

ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਆਦਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ

ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਚੁਣੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ — ਸੈਰ, ਡਾਂਸ, ਤੈਰਾਕੀ, ਯੋਗਾ, ਪਿਲਾਟਿਸ ਜਾਂ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸਰਕਟ — ਕਿਉਂਕਿ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਕਸਰਤ ਹੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨਾਲ ਤੈਅ ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਨ ਜੋੜਨਾ ਸੌਖਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਲ, ਹੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼, ਤਾਂ ਭਾਰੀ ਕਸਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਾਵਧਾਨੀ: ਇਹ ਰਿਸਰਚ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ

ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਸਬੰਧ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਾਰਨ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਘੱਟ ਸਨ, ਉਹ ਕਸਰਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰ ਸਕੀਆਂ ਹੋਣ — ਖੋਜਕਰਤਾ ਖ਼ੁਦ ਇਹ ਸੀਮਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੱਸੇ ਸਰਵੇ ਜਵਾਬਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਅਜੇ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਪੀਅਰ-ਰਿਵਿਊਡ ਪੱਤਰਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਕਸਰਤ ਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦਾ ਬਦਲ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੀਂ ਕਸਰਤ ਰੁਟੀਨ, ਹਾਰਮੋਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਕੀ

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਇਹ ਜਾਂਚਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਸਰਤ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਲੱਛਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਘਟਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਸਬੰਧ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼ ਹੈ: ਪੇਰੀਮੀਨੋਪਾਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਸਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ — ਨਿਯਮਤ ਗਤੀਵਿਧੀ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ, ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਕਦਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਹਰ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।