‘ਜ਼ਖ਼ਮ 84 ਦੇ’! ਅੱਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਨਕਲੇਵ — 1984 ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ, ਇਨਸਾਫ਼ ਤੇ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਲੰਬੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਅੱਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ‘ਜ਼ਖ਼ਮ 84 ਦੇ’ ਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਦਾ ਕਨਕਲੇਵ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ 1984 ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਕਨਕਲੇਵ ਦਾ ਮਕਸਦ

ਸੂਬਾ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਨੇ 31 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 1984 ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅਜੇ ਭਰੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਨਕਲੇਵ ਦਾ ਮਕਸਦ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ, ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਲੰਬੀ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਾਜ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈ ਸਕੇ ਅਤੇ ਜਮਹੂਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਸਮਝ ਸਕੇ।

ਛੇ ਸੈਸ਼ਨ: ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਸਮਾਪਤੀ ਤੱਕ

ਕਨਕਲੇਵ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚਾਰ ਵਿਸ਼ੇ-ਆਧਾਰਿਤ ਸੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣਗੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਸੈਸ਼ਨ ‘ਕਤਲੇਆਮ ਕਦੋਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?’ ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 1984 ਦੇ ਪੀੜਤ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਗੇ।

ਦੂਜਾ ਸੈਸ਼ਨ ‘ਕੀ ਕਤਲੇਆਮ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀ?’ ਇਸ ਸਵਾਲ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਐੱਚ. ਐੱਸ. ਫੂਲਕਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੁਲਾਰੇ ਆਰ. ਪੀ. ਸਿੰਘ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ। ਤੀਜਾ ਸੈਸ਼ਨ ‘ਇਨਸਾਫ਼ ਦਾ ਕਤਲ’ ਇਨਸਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ, ਸਬੂਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਦਕਿ ਚੌਥਾ ਸੈਸ਼ਨ ‘ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ: ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਯਤਨ’ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰੇਗਾ।

ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੈਣੀ

ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਇਸ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣਗੇ। ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਜਸਟਿਸ ਐੱਸ. ਐੱਨ. ਢੀਂਗਰਾ ਵੀ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਪਿਛੋਕੜ: 1984 ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ

31 ਅਕਤੂਬਰ 1984 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਕੱਲੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗਭਗ 3,000 ਸਿੱਖ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ, ਜਾਂਚਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਚੱਲੀਆਂ, ਪਰ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਸੱਜਣ ਕੁਮਾਰ ਵਰਗੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਅੱਗੇ ਕੀ

ਕਨਕਲੇਵ ਰਾਹੀਂ ਭਾਜਪਾ 1984 ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਅੱਜ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ’ਤੇ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:

• ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਟੰਡਨ! ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਚ ਫੀਸਦੀ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜਾਇਦਾਦ ਟਰਾਂਸਫਰ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ’ਤੇ ਜਲਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਭਰੋਸਾ
• ਰੋਹਤਕ ’ਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਪਦਯਾਤਰਾ! ਨਬੀਨ ਨੇ 1984 ’ਤੇ ਰਾਹੁਲ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ — ਸੈਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਅੱਜ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਦਾ ਦਿਨ
• ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ’ਚ ਵੱਡਾ ਇਕੱਠ! INDIA ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ‘ਚਲੋ ਦਿੱਲੀ’ ਮਾਰਚ — ਰਾਹੁਲ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ’ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬੰਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼