ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ’ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਫਿਰ ਗਰਮਾ ਗਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਕਨਵੀਨਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ’ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਪਰਾਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ’ਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਹਿੰਦੀ ’ਚ ਲਿਖੀ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਕਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਉਸ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਵੱਲ ਸੀ, ਜਿਸ ’ਚ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ?
ਚੌਹਾਨ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ‘ਖੇਤ ਬਚਾਓ ਅਭਿਆਨ’ ਤਹਿਤ ਮੋਹਾਲੀ ਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਸਨ। ਸਮਰਾਲਾ ’ਚ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਪਰਾਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਾਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ’ਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਮੀ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਲਈ ਬਦਨਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ਬਿਨਾਂ ਸਾੜੇ ਵੀ ਸੰਭਾਲੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦਾ ਪਲਟਵਾਰ
ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਚੌਹਾਨ ਦੇ ਇਸੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਖ਼ੁਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ’ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਦੀ ਸਿਆਸਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵੱਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੀਵਾਲੀ ਮੌਕੇ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਅੰਕੜੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤਸਵੀਰ
ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ’ਚ ਪਰਾਲੀ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ’ਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ — 2023 ’ਚ 36,663 ਮਾਮਲੇ ਸਨ, ਜੋ 2024 ’ਚ ਘਟ ਕੇ 10,909 ਅਤੇ 2025 ’ਚ 5,114 ਰਹਿ ਗਏ, ਭਾਵ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਲਗਭਗ 86 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਾ ਕੁੱਲ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ — 17 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ 6,516 ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਦਿਨ 1,152 ਅੱਗਾਂ ਲੱਗੀਆਂ, ਜੋ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਕੱਲਾ-ਦਿਨ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ’ਚ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ 864 ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਗਰੂਰ 747, ਤਰਨਤਾਰਨ 708, ਬਠਿੰਡਾ 593 ਤੇ ਪਟਿਆਲਾ 417 ਹਨ।
ਪਿਛੋਕੜ: ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਭਖਿਆ ਵਿਵਾਦ
ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਦੀਵਾਲੀ ਮੌਕੇ ਭਖਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਕਪਿਲ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਅੱਗਾਂ ’ਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧਾ ਸ਼ੱਕੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਝੋਨੇ ਦੀ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ’ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ — ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਗਭਗ 2,001 FIR ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 2,096 ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲ ਰਿਕਾਰਡ ’ਚ ‘ਰੈੱਡ ਐਂਟਰੀ’ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ
ਪਰਾਲੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ 30 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ 2026 ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਅੰਕੜਾ ਅਜੇ ਆਉਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਪਰ ਇੰਨਾ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਪਰਾਲੀ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਸਿਆਸੀ ਹਥਿਆਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ — ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਅੰਕੜੇ, ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ:




[…] ‘ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਮੰਨਿਆ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤ… […]